WATANYMDA HAN IDIM (DOWAMY)

Dildar· · 724 gezek okaldy· halanan: 10teswirler.com



,,Şäherleriň enesi,,Heratda...
Gündogarda Şäherleriň enesihasaplanýan beýik akyldarlaryň watany Herat şäheriniň meşhur minaralary uzakdan seleňläp görünýär. Bu minaralar ozal 1979 ýylda, sowet goşunlary çozmazdan ozal9 sany bolup, häzir olaryň diňe 5 sanysy zordan diýen ýaly saklanyp galypdyr.,, Täze döwrüň Çingizhanlary,, şäheri haraba öwrüpdirler. 800 ýyllyk taryhy bolan bu minaralaryň biri , şäheriň ene ýoluna tarap gyşaryp dur. Haýsydyr birgurama tarapyndan, bu taryhy binanyň ýykylmazlygy üçin, ony ýüp bilen çekdirip, ýere gazyk bilen kakyp saklamaga synanyşyk edilipdir. Elbetde bu restawrasiýa wagtlaýyn iş bolsa-da, ýene-de biraz göwnüň suw içýär. Her nämede bolsa geçmişi goraýjylar</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>yň </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>bu ýere aýak </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>basandygy bildirýär,,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>`</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Minaralaryň ýanyndan maşynly barşymyza</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>ertekiler dünýäsine düşen ýaly bolup barýardyk.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> Maşyndan egilip, egilip minaralaryň başyny görmäge synanyşýarys. Eşek arabalar,at arabalar maşyna ýol bermeýärdi. Maşynlylaryň eşeklere,atlara beryan duýduryş signallary gulagymyzy gapara getirdi. Ýadigärliklerden ünsümizi sowup,sürüjä ,,kömekçi,, bolmak üçin arabaçylara,, sowulyň,, diýen yşaraty edip öňde oturan Rejep ellerini galgadýardy. Herata tas giräýen ýeriňde <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>türkmenleriň<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>toplum bolup ýaşaýan ýeri bolan Baraman mähellesine geldik.Baraman mähellesiniň pesejik, gümmezlije öýleriniň gabadynda saklanyp</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> tanyşymyzyň beren adresi bilen</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> biz Juma han atly bir türkmeniň öýüni gözledik. Bize derrew salgy berdiler. Biz darajyk</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> egrem-bugram köçejikden mähellä girdik. Köçe şeýle bir dardy welin</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> kä mahal</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>münüp barýan</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>maşynymyz öýleriň palçyk suwaglaryna degip gaçyrýardy.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> Öňümizden adam geläýse-de, maşynyň öňünden sowulyp, derrew diwara söýenip ,şeýle bir gysmyljyraýardy welin, maşyn ol adama hem deger öýdüp ýüregim agzyma gelýärdi. Sürüjiniň ussatlyk bilen adama degmän geçişine geň galyp seredip barýas.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK> </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Maşyn </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>agaç gapylyja bir öýüň gapysynda saklandy</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK> </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Öýden çykan ýigdekçe ,iki eli bilen salamlaşyp<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>hormat bilen öýe çagyrdy. Ýigit basym bizi öýde goýup ,daşary çykdy. Birazdan gapydan daýaw, giňmaňlaý, epeý kişi gelip girdi, salamlaşdy.Türkmen edebi bilen myhman hatyramyzy saklap kimdigimzi hem soramady. Tanyşlyk diňe </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>türkmeniň ilkinji mürähedi<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>bir çäýnek gök çaý bilen çörek</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> gelenden soň başlandy. Ol Eýrandan gelýändigimizi aýdanymyzdan, tanyşyndan getiren salamymyzy minnetdarlyk bilen kabul etdi</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>. Öýe iki sany ýaşuly aýal </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>gelip girdi. Aýallar hem salyhatlylyk bilen, bize salam berip ýanymyza geçip oturdylar. Iki ýurduň türkmenleri bolup ata-babadan,geçmişden gürrüňe başladyk. </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>. Asyl biziň myhman ýerimiz</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> çagalykdan </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;</SPAN>gör näçe gezekler öwran- öwran okan</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=CS> </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>DoganlarGyz salgydyBedirkent Çuwal bagşy`</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=CS> </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>romanlarymyzdaky</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK> </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>` baş gahryman</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=CS> </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Jüneýit hanyň çowlugynyň öýi eken. Men </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>döwür- döwran aýlanarda,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK> </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>han Jüneýidiň neberesi bilen duşuşaryn</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,olaryň hut öz agzyndan</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK> </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>s</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>owet döwründe iň birmilleýetçi</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>`` kommunistleriň duşmany ``</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>, ,, öz ýurdundan dönüklik edip gaçan,,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> hasaplanylan han </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Jüneýit hakda gürrüňleri eşiderin diýip pikir hem etmeýärdim.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Ýüzleri gülüp duran peşeneli Juma han<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>bize türkmen myh</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>man </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>söýerligi bilen</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> hezzet-hormat etdi. Wagtymyzyň çaklidigini,ertir ir bilen Kabula gitjekdigimizi,Herata aýlanyp<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>görmek islegimzi aýtdyk.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK> </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Juma han ``Onda men häzir motor çagyraýyn`` diýdi. Men ömrümde motora münüp görmämsoň</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> gaýga galdym. `` Beh</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> biziň her haýsymyz üçin bir mot</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>osiklet</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> çagyrarlarmyka</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,onuň üstünde oturyp bir bilermikäm</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>.?.. `` Her nämede bolsa bu gözel taryhy</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA"> </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,,ŞÄHERLERIN ENESINI,,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> görmän gitmeklik durmuşyň iň ajaýyp pursadyny elden sypdyrmak boljakdy. Şoňa görä men bütin şäheri paý-pyýada aýlanmaga</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>da</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> häzirdim.<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>Gapyda bizi äkitjek ``motor häzir `` diýdiler. Gapa çykanymyzdan soň </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> men biraz rahatlandym. Daşarda köneje maşyn durdy. Olar ýeňil maşynlara ``motor `` diýýän eken</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>i görüp otursak</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>. </SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp; </SPAN>Biz maşyna münüp ilki bilen minaralara tarap ugradyk. Minaralaryň ýanynda aýlanyp ýörşüme ýoluň gaýra ýüzündäki ruslaryň urşundan galan ``tank mazarlygyna ``gözüm düşdi. Ol ýerde ýatan sansyz sajaksyz </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>gapdaly<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>bäşburç ýyldyzly tanklary görenimde</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> bütin bedenim elendi. Mekdep ýyllarym ýadyma düşdi...</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Mekdebimizde tam süpüriji bolup işleýän Aýjan daýzanyň görüp</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> bakyp oturan iki sany oglundan birini, bizden bary –ýogy 2 ýaş uly ogly Aşyry<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>esgerlige alynanyna köp wagtam geçmändi.<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>Onuň Owganystana iberilendigi hakyndaky habar gulagym</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>yz</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>a degdi. Aýjan daýza esger ogly <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Aşyrdan </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>iberilen</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> hatlar mekdebimize gelerdi. Kitaphana gelen esger hatlaryny</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> gör näçe gezek begenişip Aýjan daýza gowşurypdyk.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Aýjan daýzanyň begençli gözýaşlaryna, onuň ,, batyr oglum, esger oglum,, diýip guwançly pyşyrdylaryna gör näçe gezek şaýat bolupdyk.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>. Emma esgerligini gutarmaga az wagt galanda Aşyryň ``</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>öldi</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>`` habary </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>ýyldyrym çaltlygynda ýaýrady. </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Onuň jesedi salnan üsti gyzyl örtüli tabydy 1 aýdan soň </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>getirdiler. Tabytdaky oglunyň ýüzüni hem görkezmän, iň soňky gezek hoşlaşmak üçin tabydy açdyrman ,Aşyr neressäni<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>,, iň soňky ýoluna,, äkitdiler.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Aşyryň ady mekdebe dakyldy</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA"> <SPAN lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>köçä dakyldy</SPAN></SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> hatda agasynyň oguljugyna hem <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>adyny dakdylar</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">. </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Bu zatlar ýüregi ýaraly Aýjan daýzanyň gözüniň ýaşyny tä ölünçä kepetmedi. Olaryň hiç biri 19 ýaşynda ýat toprakda ölen Aşyryň ýerini tutmaýardy...</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Men<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>Heratdaky ``uruş yzlaryny ``görüp</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> şol ulygyzlykda ýüregimizi ynjydan Aşyr <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>neressäni ýatladym. Ýaňaklary gyzaryp duran</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> etli ganly Aşyr pahyr belki şu ýerlerde jan berendir.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=CS> </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Belki</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> onuň gözleri şu ýerlerde iň soňky gezek mähriban Aýjan daýzany gözländir.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> Ne gözel ýigitlerimiz nämäniň hatyrasyna bu ýerlerde gan dökdüler? Iň bolmanda şony bir bilsediler??? </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Birnäçe ýyl mundan ozal ynjan ýüregim</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> ýene bir gezek ynjady...</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;</SPAN></SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Heratyň minaralaryna tarap öwrülip</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> taryhy bir derwezeden girdik. Derwezäniň<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>sag tarapyna ýöneldik.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> Ýanynda kerpiçler ,mermer daşlarynyň bölekjleri dargap ýatan mazara tarap bize ýol görkezdiler</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=CS> </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Mazaryň baş ýazgysyny okadyk..`` Mir Alişir Nowaýy``.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=CS> </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Beýik ynsanyň öňünde dyz çökdük. Horaşaja,bir tarapy çöküp ýatan mazardan<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>akyldaryň sesini eşitdim diýsem hiç ynanmarsyňyz? </SPAN><br /> <SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Äleme indiňmi,algy etjek bol</SPAN><br /> <SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Bergi edip gitmek ynsana geňdir.</SPAN><br /> <SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Dünýäden işiňi bitirmän gitmek,</SPAN><br /> <SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Hammamdan ýuwunman çykana deňdir</SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Trebuchet MS'; COLOR: #666666; FONT-SIZE: 10pt" lang=TK>.</SPAN><br /> <SPAN style="FONT-FAMILY: 'Trebuchet MS'; COLOR: #666666; FONT-SIZE: 10pt" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;</SPAN>Dünýede işini bitirip giden ,ähli türk dünýäsiniň şamçyragy Mir Alişir akyldaryň idegsiz,garypja mazar bolup çöküp ýatmasy meni ýene bir gezek ynjytdy.</SPAN><br /> <SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Onuň gapdalynda bolsa Nowaýynyň dosty<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>we</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>türki çagataýça ýazyjylaryň hemaýatçysy, </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;</SPAN>Heratyň hökümdary Soltan Huseýin Baýkara bir gysym toprak bolup ýatyr.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> Soltan Huseýin Baýkara diňe bir döwlet dolandyrmak bilen çäklenmän, Gündogar edebiýatynyň ösmegine goşant goşan uly bir şahsdygy hakynda Nowaýynyň eserlerinde ýatlanýardy.Onuň Dehlewiniň eserlerini ýygnadyp ,halka ýetirmekde bitiren hyzmaty, gündogaryň akyldarlaryny Abdyrahman Jamyny, </SPAN><SPAN class=text><SPAN style="COLOR: #666666" lang=TK>Hüseyin Vâiz-i Kâşifî’yi, Hâmidî, Hâtifî, Hilâlî, Bennâî, Asafî, Seyfî-i Buhârî, Molla Muhammed-i Bedahşî, Ahî ni bir ýere jemläp bilen hökümdardy.</SPAN></SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Meniň göwnüme bolmasa </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Nowaýy bilen soltan </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>häzir ýe</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>rlerin</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>den galyp</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>, türkmenleriň arasynda bagşylaryň söýüp aýdýan ,,Soltan Baýkara,, dessanyndaky aýdymy garşylaşyp aýdaýjak ýalydy.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK> </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK></SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Serwi agajnyň güli soldy</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Bu güli neýlese bolar.</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Gül ölenni sizden eşitdik </SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Mundan yza gaýtsa bolar –</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>dessandaky </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>soltanyň akyldar aýaly Gül hanymyň ölümine göz ýaş dökäýjek ýaly bolup durdylar. </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK></SPAN><br /> <SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Bu uly ynsanlaryň mazarlarynyň şeýle haldadygyna gynanandygymyzy aňan, mazarçylygyň müjewüri, goragçysy bolan goja bize ýakynda Ozbegistandan resmi bir delegasiýanyň gelendigini we Nowaýynyň üstüne bir ýadygärlik dikiljegini aýtdy. Göwnüm teselli tapdy. </SPAN><br /> <SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Biz indi<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>derwezäniň gabat garşysyndaky </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>soltan </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Teýmurleňiň akyldar gelni</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Şah Mürzäniň aýaly Göwherşat begumyň<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>mawzoleýine tarap ýöräp ugradyk. Teýmu</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>r</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>leňiň akyldar gelni Göwherşat begum</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>yň Horasanyň hökümdary bolan wagtlarynda </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Heratda </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Maşat</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>da,<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>,,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> beýik ýüpek ýolunyň</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> geçýän </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>ýolunda,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> birnäçe kerwensaraýlar</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> ylmy medreseler</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>, metjitler</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> gurup häzirki güne çenli </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>adyny ebedileşdirmegi başarandygy hakynda maglumatlary okapdyk.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Onuň mazarynyň üstüne gurlan uly kümmetli bina bolsa</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> gündogarda aýal maşgala nähili hormat goýulandygyna güwä geçip häli häzirem sarsman dur.. Bu giden harabalykda diňe bu mazar- mawzoleý abat galypdyr diýseň boljak. Ýöne</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> onuň hem ok degmedik ýekeje kerpiji ýokdur belki</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>-de...BU mazarçylykda 15-nji asyrda Horasany we Horezmi dolandyran soltanlar we onuň maşgalalary, wezirler ,wekiller, döwlet işgärleri, alymlar, akyldarlar, alty asyrlyk , ondan hem köp taryhy gujagyna gysyp syr bolup ýatyrlar. </SPAN><br /> <SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp; </SPAN>B</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>u ýerden biraz belende çykylýan ýerde </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> pars - täjik edebiýatynyň görnükli wekili</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Mir Alişir Nowaýynyň ýakyn dosty Abdyrahman Jamynyň mazaryna barýarys. Biz hakydamyzy wagtlaýyn Eýrana öwürdik. Eýranyň gadymy JAM şäherinde Soltan Sanjaryň öz eli bilen ilkinji</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> kerpijini goýan</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK> </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Ahmet Jam medresesi bu günler 1000 ýyldan golaý wagt bäri saklanyp gelýär. Bu medresäniň içine gireniňde akyldar</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> yslam dininiň alymy Şyh Ahmet Jamynyň mazary bar. Onuň töwereginde onuň nebereleri we doganlarynyň mazarlary bar. Gürrüňe görä</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Şyh Ahmet Jamynyň nebereleriniň jaýlanan ýerinde</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> mazary</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>nyň</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> üstünde pisse agajynyň gögerýändigini eşidipdim</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>.Eşidenime hem yanaman baryp görüpdim,şeýledigine hem göz ýetiripdim.</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Ine</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> indi<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>Eýranyň Jam şäherinden </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>2</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>00 km daşlykda akyldar şahyr Abdyrahman Jamynyň mazarynda <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>hem edil mazaryň üstünde gögerip duran pisse agajyny görüp aklym haýran galdy.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> Pisse agajynyň suwsuz ýerde gögerip oturyşyna, gudrat diýmän näme diýjek?. Jamynyň mazary beýleki mazarlara garanda idegli bolmaga çemeli. Mermer daşlar bilen bejerilen,töweregine hem haýat çekilen. Heratda Jamileriň nebereleriniň köplüginden habarym hem bardy. Ýöne biz Sowet döwründe edebiýat kitaplarymyzda Nowaýyny,Baykarany,Jamyny okaýan wagtymyz, Sowet goşunlary bu, akyldarlaryň mazarlaryny oka tutýan ekeni. Olaryň mazarlarynyň ok degmedik ýeri yok. Olary ,,öldürmäge ,, edilen synanyşyklarynyň barsy puç boldy. Olar diri we ýene-de ýüreklerimizde<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>ýaşaýardy. </SPAN><br /> <SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN></SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Hany , düýşde akyldarlar bilen jem bolup ,,, turgul diýerler-ä,,<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>ine men hem şeýle düýşi görüp, oýanyp bilmän duran ýalydym. Dumly duşum akyldar, men bolsa gaflatda...</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Juma han bizi Heratyň iň owadan ýeri bolan `` Tagty sefer`` diýlen ýerine äkitjekdigini aýtdy. Biz <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>edebiýatyň bu`` şuglaly ýyldyzlaryndan`` kynlyk bilen aýrylyp ``Tagty Sefere`` gitdik.<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>``Tagty sefer`` Herat şäherinden biraz ýokarda ýerleşen. Bu ýerde täze binalar</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> owadan myhmanhanalar</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> oteller gurulypdyr. Owadan</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> gül-gülälekli parklar ýap-ýaşyl öwsüp dur. Bu ýere geleniňde ``Owganystanda uruş bar`` diýseler ynanar ýaly</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=CS> </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>däl. Hän-ha çagajyklar ``Çarhy-Pelege`` münüp aýlanýarlar. Hanha-da</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> ýaş çatynjalar bolmaga çemeli</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> gol tutuşyp barýarlar. Owganystanda</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>-ha </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>däl megerem</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> jahanda uruş barmaýan ýaly bu ýeri görseň.</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;</SPAN>Aýdymlaryny diňlänimde ganmaýan,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>i</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>ň söýgüli türkmen bagşym Gurt Ýakubyň ``Soltan Huseýin Baykara `` dessanyndaky</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> akyldar</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> gyz </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Gülpamyň çopan atasynyň ýanyna</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Soltan Baýkaranyň<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>sawçylyga <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>gelen ýeri bolan bu ýere olaryň hormatyna asyrlap ``Tagty Sefer`` ýagny`` Soltanyň gyz</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>a sawçylyga </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>gelen ýeri`` diýen ady halk goýupdyr. Meniň göwnüme bolmasa</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> bu ýaşyl serwi,çynar agaçlarynyň arasyndan seýkin basyp</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> uz ýörüşläp <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>akyldar Gülpam çykaýjak ýaly bolup durdy.. Howanyň sergin mylaýym şemaly maňa ýene bir rowaýaty ýatlatdy...</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Soltan Baýkara awçylar bilen keýik awlamaga çykýar. Şol wagt<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>doly ýagyşy <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>gelip olary ezýär. Ýagyşdan gutulmak üçin </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> olar töwerege seretse</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> uzakdan tüsse çykýar. Olar at salyp </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> şol tüsse çykýan çopan goşuna barýarlar welin</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> ýolda 4-5 sany <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>gyz<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>çöplän çöpleme odunlaryny<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>bir gyrada goýup</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> donlaryny ýagyşdan goranmak üçin başlaryna büräp</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> çugutdyryşyp otyrlarmyş. Olaryň içinde bir gyz bolsa</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> egnindäki donuny çöplemäniň üstüne örtüp</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> özi ýygrylyp duranmyş. Soltan ol gyzdan `` aý</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> gyz näme üçin sen donuňy egniňe geýmän</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> titräp dursuň ``-diýende</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> gyz derrew `` Men çöplän odunymy öl etsem</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> onda öýde galanlar üşär we bu gün hiç zat iýip bilmezler. Üstesine-de soltan biziň öýe myhman gelse</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> oňa soltana laýyk hyzmat edip bilmeris`` diýip jogap beripdir. Patyşa gyzyň akylyna geň galyp</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> çopan goşuna baka gidiberipdir. Bir wagtdan soň soltan ýoldaşlary bilen egin eşiklerini guradyp</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> garnyny berre guzynyň etinden doýuryp,<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>çopan gyzynyň öňlerine goýan gatygyny içmekçi bolýar. Görse hälki odunyny gury getiren gyzmyş. OL akylly gyzyň getiren odunyndan hem doýup hem ýylynan Soltan Baýkara ol gyza aşyk bolupmyş.</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Agşamyň düşmegi bilen sowujak şemal meni biraz üşedensoň </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">, </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Gülpamyň çöpleme odunyna gaýnan</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> gara tüňçeli</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">, t</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>üsse ysly <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>gök çaýy içmegi ýüregim küýsedi. Han çowlugy Juma han eýýäm aňdy-da</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> bize ``Indi howada garaňkyrady.Öýe gidip biraz garbak-gurbak edeliň`` -diýdi. </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>B</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>elentlikden ady owazasy dünýä dolan ``Şäherleriň enesi`` Heraty ýene bir gezek synlady</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>k</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>. Herat ``ýaraly`` bolsa-da</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>sarsman</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> minaralaryny uzakdan seleňledip şanly taryhyndan<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>``gürrüň berip`` agras dem alyp ýatyr. Men şäherde her ýerde ýanyp başlan ölügsizje çyralary synlap ýuwaşjadan Nowaýydan setirleri okadym</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK></SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;</SPAN></SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Trebuchet MS'; COLOR: #4f4f4f; FONT-SIZE: 10pt" lang=TK>Gözýaş dökdüm – ýylgyrmadyň sen asyl. <BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Geçdiň gitdiň – gaňrylmadyň sen asyl.<BR><BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Aýralyga nälet okap gygyrdym,<BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Kän gygyrdym – öwrülmediň sen asyl.<BR><BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Hasratymdan külli jahan yrandy,<BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Bir zerrelik tolgunmadyň sen asyl.<BR><BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Hoş sözüňe kän garaşdym. Emma hiç<BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Meni küýsäp, sagynmadyň sen asyl.<BR><BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Söýgi-söýgi, sen nähili belent zat,<BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Kaddyň büküp, egilmediň sen asyl.<BR><BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Ýüregime gylyç sokduň keç pelek,<BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Mähriň berip ýylgyrmadyň sen asyl.<BR><BR><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Senden ýaňa gün görmedi Nowaýy,</SPAN><br /> <SPAN style="FONT-FAMILY: 'Trebuchet MS'; COLOR: #4f4f4f; FONT-SIZE: 10pt" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Senden ýaňa aýňalmadym men asyl.<BR style="mso-special-character: line-break"><BR style="mso-special-character: line-break"></SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK></SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Biz<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>Heratyň köçelerini<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>biraz maşynly aýlanyp</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Juma hanyň öýüne geldik. Öýde bize uludan saçak ýazylypdyr. Saçagy bezemek üçin birnäçe aýal</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>-</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> gyzlaryň zähmet çekendikleri bes-bellijedi. Biz bu saçagy görenimizden soň<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>mazalyja ajygandygymyzy bilip galdyk</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>.<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>Şam-nahar</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> iýenimizden soň</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> ýene ara gürrüňbaşy gök çaý geldi. Ýaşuly aýal Oguljan daýzanyň gürrüňlerinden doýmak ýokdy.Ol<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>Jüneýit hanyň Türkmenistandan orsdan gaçyp gaýdandan soňky ykbaly hakynda gyzykly gürrüňleri berdi. Jüneýit han ilki Eýrana geçýär . Ýöne ol uzak wagt<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>ol ýerde togtamaýar we Owganystana geçýär. Owganystanyň baştutany Amanulla han bolsa ony Kabula çagyrýar. Ýöne Jüneýit han Heratda galmagy makul bilýär.Amanulla han oňa suwly we Heratyň iň gowy ýerinden Türkmen galasy diýen bir oba açyp bagş edýär. Kim bilýär?.. Belki Jüneýit han pelek öwrüler –gerdan aýlanar umydy bilen</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Türkmenistana ýakyn bolan bu şäherde galmak isländir. Kim bilýär?... Belki-de ol Watan tarapdan öwüsýän<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>şemala</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> ertir - agşam ýüzüni ýuwup gelejekgi günlere garaşandyr... Kim bilýär belki-de ol <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>uzakdan hem bolsa gaýalara gulak salyp daşlara<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>siňen Çuwal bagşysynyň owazyny ``daglar gümmrü-gümmürlendini`` diňländir. Kim bilýär?.....</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Han Jüneýidiň</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> ogly </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Eşiniň gyzyndan gaýdan çowlugy Juma hanyň öýünde men olaryň<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>çeken horluklaryny eşidip</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> olaryň häzuir hem awaradadygyna nebsim agyrdy. Juma hanyň gürrüň bermegine</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> görä</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>olar Jüneýit handan galan neberelerini uruş başlansoň toplap</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Türkmenistana gaçyp barypdyrlar.Olar Marçakdan geçip Tagtabazara barypdyrlar. Olary 3 aý saklap</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> ýene yzyna Owganystana geçirip goýberidirler. Şeýdip Sowet hökümedi olary ikinji gezek öz topraklaryndan kowupdyrlar. Soňra olar Eýrana gidýärler. Ýykma –ýykylma güzerany hammalçylyk bilen geçiren türkmenleri Eýran hökümedi hem yzyna geçirýär. Şol wagt bularyň gulagyna ``Türkmenistanyň özbaşdaklyk gazanandygy``hakyndaky hoş habar gelýär. Olar ýene gara janlaryny süýräp</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> öz topraklaryna atýarlar. Ýok</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> ýene-de olary şool öňki garaýyş ``watan dönüginiň agtyk-çowluklary``hökmünde garap</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> yzlaryna goýberýärler. Indi olar ``her gün başymyza gelse Heratda geler`` diýip jaýlaşyp oturupdyrlar.Jüneýit hanyň Amanulla han tarapyndan sowgat berlen ýeri bolsa<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>birnäçe türkmenlerimizi gujagyna gysyp indi adamsyz garasyz bolup ýatyr. Kä mahal Han Jüneýidiň ýogyndan gelen agras we dözümli sesi güňlenç eşidilýärmiş.Ol ses hanyň mazaryndan şeýle eşidilýärdi....</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Watanymda han idim</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Hanlara perman idim.</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Dertlere derman idim</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Misgine dükan idim</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Jansyzlara jan idim</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Neýleý indi biçäreýem</SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>&nbsp;</SPAN><br /> <SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Juma han babasy hakdaky gürrüňleri gözi ýaşly diňledi. Oguljan daýza gürrüňiň dartgynyny gowşatmak üçin `` hawa myhmanlar Han Jüneýit<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>türkmeniň gany kümüşem bolsa garylmazdiýermiş.Onuň beý diýdigine indi indi düşünýän. Biz asyl hiç şu ýurt bilen</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> hem,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> onuň adamlary bilen alşyp garyşyp gidibermedik. Başga milletler gelse</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> derrew gatyşyp ötäýgidýärler. Biziň ganymyz gaty arassa bolanlygyndandyr-da biz<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>ne kümüşe ne mise garylýas.Şooool sap-saplygymyza durandyrys<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN> diýip uludan dem aldy.Biz uzak gije türkmenleriň hal ýagdaýy, olaryň başdan geçiren günlerini diňläp, uzak gije gözlerimizi ýumman oturdyk. Olar bizden melhem yaralaryna melhem isledi, biziň elimizde bolsa ne melhem,ne-de derman bardy... Ah ! Elimde güýç bolsady-da, olary ata watanyna, Bedirkent galasyna götersedim!.Han Jüneýidiň,orsuň zulumyndan gaçan ata-babalarymyzyň ruhuny şat etsedim!...
. Biz ertir sagat 8 de Heratyň aeroportyna gitmelidik. BiziKabulda bir harby wezippede işleýän türkmen ýigidi Haýretdin han garşy almalydy. Ertir ir bilen biz ýola düşmäge taýýarlanyp otyrkak, daşardan bir galmagallar eşidildi. Görüp otursak ,Haýretdin han bizi aeroporta äkitmek üçin birnäçe esger we Abdurahman atly komandiri iberen eken. Elleri tüpeňli esgerleri gören badyna hem çagalar we aýallar gorkup galmagallaşýan ekenler. Murtlary pişge ýaly Abdyrahman han bizi ýol boýy goraglap Heratdan 30 km uzaklykdaky aeroporta getirdi. Biz Juma hanyň öýünden hoşlaşyp yzymyzda türkmeniň taryhynygoýup barýandygymyza göz ýetirdik. Hoş galyň ! </SPAN><br /> <SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Günlerde bir gün size hökman Watan eýe çykar. Günlerde bir gün men hökman ýene-de dolanyp Herata gelip Han Jüneýit hakynda</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> siz hakynda</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Gülpam hakynda </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA">,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>Nowaýy hakynda yzy gutarmajak roman ýazaryn. Belki-de romanymyň ady<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp; </SPAN>Pelegiň oýny`` bolar. Kim biler,pelegiň oýnuny???
          &nb

Arhiwiň ýagdaýy

● Doly tekst

● 23/23 teswir saklanypdyr

Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 11 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗

Teswirler 23

Gelneje agladyp bildinay. Uzyn wagtdyr seyle duygulanmandym. Dowamy bolsa onuda hokman goymagyny isleyan. Eline we yuregine saglyk.

Gelmish gecmish butun beyik serkerdelerimiz we alymlarmyzyn ruhlarz shat bolsun. Amin!

Ruhlary shat bolsun beyiklerin. Her kimi maksat-myradyna yetirsin.  Awtory kim-ka bu yazgyn Didar teswirchiİ? Juneyit hanyn Turkmenistandaky chowluklaryndan tanayanlarym bar. Belki garyndash bir-birlerini tapar. Awtordan anyk maglumatlary alyp bolsa, oz tanyshlaryma yetirjek. 

gulnazik:
Ruhlary shat bolsun beyiklerin. Her kimi maksat-myradyna yetirsin.  Awtory kim-ka bu yazgyn Didar teswirchiİ? Juneyit 
hanyn Turkmenistandaky chowluklaryndan tanayanlarym bar. Belki garyndash bir-birlerini tapar. Awtordan anyk maglu
matlary alyp bolsa, oz tanyshlaryma yetirjek. 
 
Awtory  hormatlanyan   yennemiz  ''Didar''  gelneje. 
derwush:
gulnazik:
Ruhlary shat bolsun beyiklerin. Her kimi maksat-myradyna yetirsin.  Awtory kim-ka bu yazgyn Didar teswirchiİ? Juneyit 

hanyn Turkmenistandaky chowluklaryndan tanayanlarym bar. Belki garyndash bir-birlerini tapar. Awtordan anyk maglu

matlary alyp bolsa, oz tanyshlaryma yetirjek.

Awtory  hormatlanyan   yennemiz  ''Didar''  gelneje. 

Men Owganystana myhmanchylyga barany sorayan?

klaviaguran janYna berekella



K A B U L D A...
BizHeratyň hiç hili şerti bolmadyk, mundan 30 ýylky öň Gyzylarbat şäherara Awtobus duralgasyny ýada salýanaeroportynda. Bu aeroportda gelenimizde az sanly adam bardy. Bize bir gün öň pişge murtly komandir biletimizi alan eken.Ir agat 9 –dauçuş wagtydiýilip satylan bileti elimize aldyk. Wagt azalýar. Emma, ýolagçy gaty az. Bary ýogy 7-8 adam. Buz ýaly sowuk oturgyçlaryň birinde oturdum(oturgyçlar hem az sanlydy) Şol wagt salona başy gara bagana telpekli (hindileriň ýa-da pakistanlylaryň geýýäntelpegi ýaly) bir ýaşy 70töweregi ýaşuly adam bilen, yzynda başy çal perenjeli bir aýal gapydan girdi.Perenjeli aýal maňa ýakyn bolan ýerde oturdy. Ony mazaly synlamaga mana has aňsatlaşdy.Aýalyň çal perenjesi onuň bütin kaddyny tutup duransoň, bu aýalyň ýüz tarapynyň ýa-da arka tarapynyň haýsydygyny, diňe öňe ýa-da yza ýöreýşinden biläýmeseň biler ýaly däldi.Ol aýal gelip oturandan soň, töwerege garanjaklady.Salondaky erkek adamlar daşary çykansoňbirden perenjesini ýokary galdyrdy. Onuň perenjesiniň içinde çagasy hem bar eken. Ol çagasyna süýt çüýşesinden süýt berdi-de, ýanyndaky bile gelen ýaşulysyna bir zatlar diýişdirdi.Aýal gaty ýaşdy. Onuň, sypatyndan çen tutup, bolaýsa 15-16 ýaşdygy bilse boljakdy.Olaryň biri-birine ýakyndyklaryndan çen tutup, bularyň är-aýaldygyny aňdym. Aýal ýene ýüzüni perenjäniň içinde gizledi. Wagtgeçdi. Hiç kim howluganok. Baryp soraly diýsekde, hiç kim ýok.Bilet satylýan ýer bolsa gelelimiz bäri açylmandy. Elimizde biledimiz,sagat bolsa 12 bolupdyr. Uçaryň gijikýändigini habar berýände ýok. Ýöne ýolagçylar köpeldi. Diýmek hökman şu gün Kabula uçar bardygy bellidi. Ahyry aýallar aýry, erkekler aýry barlag kontrolyndan geçip başladyk. Biziň çemodanlarymyzy,ýanymyzdaky el goşlarymyzy çala-çula barlaşdyryp geçirdiler. Men indi töwregimizdäki perenjelilerden gorkup ugradym. Sebäbi olary barlamaýardylar diýen ýalydy. Birden gören filmlerimidäki uçuşa bombaly girýän terrostler göz öňüme gelip başlady. Uçuşa münmän galmak islegimi hiç kime aýdyp bilmän, göwünli -göwünsizmytdyldap ugradym. Öňde Didar güýjüniň ýetdiginden biziň goşlarymyzy göterýär. Ol töwerekdäki, aeroportyn uçuş bölegindäki amerikan esgerlerini we olaryň egnindäki tüpeňleri synlaýar( amerikan filmlerindäki görnüşleri janly görmek onuň üçin uly bir açyşdy) . Biz arassa we täzeje bir uçarda jaýlaşdyk. Sagat 1 de bolsa uçar howa galkdy.
Uçarda 1 sagatdan gowrak wagt garly, ýalaňaçdaglaryň üstünden geçip biz Kabula ýetdik. Uçar pessaýlap ugrandan, ýolagçylar hereketlenip ugrady. Uçar ýere gonandan, ýolagçylar uçaryň araýoluna düzüldi. Biz hem ýuwaş-ýuwaşdan düşmek üçin olaryň arasyna sokulduk. ..
Kabuluň aeroporty hem beýleki ýurtlaryň aeroporty ýaly aýna ýaly ýalpyldap duranok. Kiçijik salondan çykmak üçin bize bary=-ýogy 2 minut wagt gerek boldy. Bizi garşylamak üçin öňümizden çykan Haýretdin hany biz diňe telefonda ýa-da internetde sesini eşitmesek, özüni görmändik. Daýaw murtlaryny ýeňsesine çataýmaly uzyn bir türkmeni gözümiz bilen gözläp ugradyk. Birden... Birden biziň ýanymyza boýy gysgajyk (hatda menden-de gysga) ýaşy 40-42 ýaşlarynda gözleri kiçijik (hytaýlylara meňzeş tipli) biri geldi-de Salamaleýkum! Men Haýretdin han diýdi. Onuň ýanyndaky iki sany garagözelejik gyzjagazlar bolsa ellerindäki gülleri maňa we Didarauzatdylar. Biziň aňymyzda Han diýlendegabarasyndan çekiniljek biri bar bolansoň, biz birbada aňkaryp özümize gelip bilmän durduk.. Ol maňa </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>S</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>izi görenime örän şat. Hoş geldiňiz Kabula -diýeninden soň telefondaky tanyş gyryljagrak sesi tanadym. Haýretdin han bizi maşyna tarap alyp gitdi. Biz Kabulyň edil merkezinde ýerleşen Haýretdin hanyň öýüne bardyk. Öý iki otag we bir salondan ybaratbolup kiçiräk howlusy hem bar. Bize türkmen däbi bilen el ýuwdurdylar . Saçak ýazyldy. Saçagyň üstinäzi - nygmatdan doldy. Biz saçak başynda Haýretdin hanyň maşgalasy bilen tanyşdyk. Onuň aýalyGülala garaýagyzdan daýaw, ýüzi gülip duran maşgalady. Onuň biz peştu milletindendigini bilip haýran galdyk. Sebäbi ol türkmen dilini her bir türkmenden gowy bilýärdi. Hatda, onuň çagalary 4 gyzy we Umyt atly kiçijik ogullaryda türkmen dilinde suwara gepleýärdiler. 7-8 ýaşlaryndaky garagözelejik gyzjagazy meniň ýanyma gelipApam sizŞasenem Garypdiýen türkmen dessanyny bilýärsiňizmi?- diýip garaşmadyk soragymy berdi. Men onun başyny sypalap Hawa. Ýöne sen nireden bilýäň bu dessany? diýenimde gyzjagaz Meniň adym Şasenem. Atamyň dogany hem Şybyrganda oglunyň adyna Garyp goýdy. Bize bu türkmen dessanynda<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>goýlan atlary atam dakdy -diýip gözlerini güldürdi. Şu galmagalyň, gowganyň, uruşyň içinde iýjek çöreklerini, ýakjak odunlaryny gaýgy edýän türkmenleriň ruhynyň belentlig,i bu söýgi dessanymyzyň gahrymanlarynyň adyny,çagalarynyň adyna dakyşlaryndan bellidi. Türkmen her hili kynçylykda bolsa-da öz miraslaryny , edebiýatlaryny , taryhlaryny gursaklarynda göterip nesline ýetirýändigini, ýene bir gezek öz gözüm bilen gördüm, buýsandym...
Biz Haýretdin hanyň öýünden çykman oturdyk. Gülala gelin bolsa agşam şamyny gyzlary bilen taýýarlady. Kabulda her üç günde bir gezek ýanýan elektrik bu gün ýanmaýardy. Biz nebitli ýanýan çyranyň ýagtysyna saçagyň başyna üýşdik. Ýene-de tagamly, süýji naharlar caçagy bezedi. Biz elimizi nahara uzadanymyz hem şoldy welin, birden penjireler şakyrdap gitdi, golaýdan atylan top sesi geldi. Ellerim saçagyň üstünde doňup galdy. Gyzjagazlar we Gülala maňa bakyp iýiberiň bizden daşda diýip ýylgyrdylar. Haýretdin derrew el telefonyny alyp işleýän ýerine Goranmak ministrligine jaň etdi. Ýagdaýy öwrendi. Talybanlar Goranmak ministriginiň binasyny nyşanalap atypdyrlar. 6 sany owgan esgeri ýaralanypdyr. Geň zat ynsanlar uruş bilen ,ölüm bilen hem öwrenişip gidýän ekenler. Olar hiç zat bolmadyk ýaly, top sesini eşitmedik ýaly bolup agşam şamlaryny edinmäge başladylar. Men welin, ilkinji gezek topuň sesini eşidemsoň,häli- häzirem özüme gelip bilmän ýörün.
Men gürrüňdeşlikde , Haýretdinden gyzjagazlaryny näme üçin okatmaýandygyny soradym.Men Kabulda gyzlaryň mekdebine<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>talybanlaryň top atylmagy netijesinde ölen gyzjagazlary görenimden soň</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> öz gyzlarymy okuwa göndermezligi makul bildim. Beýle ýagdaýlar häli-şindi bolýar we bigünä çagajyklar ölýär. Ölen çagalaryň ene –atalarynyň ahy-zarlaryny eşidenimde</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>n soň, dogrusy men </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>bisowatlylygy saýlap </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>aldym- diydi.</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> </SPAN><br /> <SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Gije ýatypdyryn. Uzak ýoluň ýadawlygy (has dogrusy gapdalymda top atylan hem bolsa duýmandyryn) nerwileriniň dartylyp durmagy</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA> , ýürek awudujy hadysalar meni </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>ý</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>adadypdyr bolmalydy.</SPAN><br /> <SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>Ertesi ir bilen Kabulyň uruşdan aýňalmadyk şäherine aýlandyk. Şäheriň sowuk howasynda üşäp ugradyk. Serhetden geçenimde gyş eşiklerimi goýanyma begensemde</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> indi biraz gynanyp başladym. Nowruzdan bir aý geçse-de</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> Kabulyň töwergeini gurşap duran beýik daglaryň gary agaryp ýatyrdy. Öýler sowuk bolsa-da</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> peçler bireýýäm aýrylypdyr. Näler</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> peçi ýene guraýyň diýjek welin</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> köçelerde at arabalarynyň üstünde satylýan agaç odunlarynyň bahalaryny eşidenimdeot ýakyňdiýmäge utandym. Sähel salymdan küle öwrüljek odunlaryň kilosy ep-eslije bardy. Has dogrusy</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> her kim</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> bu ýurtda </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>bütin gyşy bilen</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> ot </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>ýakmagy başarmasa gerek. Men daş töwregeimdäki aýaklary ýalaňaç ýa-da<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>köýnekçeň gezip ýören adamlary görüp üstümdäki galyň jemperime kaýyl boldum. </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>Ha</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>ýretdin Kabul bazaryna aýlanmagy teklip etdi. Biz höwes bilen kabul etdik. Bazar diýseň gyzyşypdy. ,, Guşuň süýdi,, hem tapyljak bu bazarda meni has geňirgendiren zat, bazaryň ortasynda horaz uruşdyrylýardy. Horazlaryň boýunlaryndaky ýelek perleri ütülip-ütülip<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>inçe boýunlary görnüp durdy. Onda-da heşerilişip uruşmaga taýýar boluşyp ,aýlanyşyp duran horzalara gygyryşýan adamlar meçew berýärdiler. Olaryň sesi bütin bazaryň galmagalyny ýatyrýardy. Biz ,ol ýerden ýuwaşjadan aýrylyp, beýleki zatlary satylýan ýerlere gitdik. Şol wagt iki sany esger gelip haýretdin hana birzatlar diýişdirdiler.<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>Haýretdin hem (ol elmydama harby eşikdedi) biziň bu ýerden basym çykmalydygymzy,<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>bedenine bomba daňan,, janly bombanyň,, bazara girendigi hakynda habar berilendigini aýtdy. Bazaryň mazasy gaçdy. Tizräk bu taýdan saýlananymyzy kem görmedik.</SPAN><br /> <SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Biz şähere aýlanyp ýörşümize</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> Kabulyň merkezindäkiTürkmen enjümeni diýen bir gurama gitdik. Palçykly köçelerden batyp</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> çümüp barşymyza biz giň bir how</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>la </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>girdik. Howlynyň ortasynda agaçlar ekilipdir we iki gatdan ybarat bir bina <SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>hem-de bir gatdan ybarat uzyn<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>jaý bardy. </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>Öňümizden guramanyň başlygy Aşyr han çykyp garşy aldy.</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=TK> </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>Öňümize düşüp barýan Aşyr han enjümen bilen tanyş etdi.,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> bizi ikinji gata çykardy. </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>B</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>u ýerde çap bolýan türkmen jurnaly bolan Guneş-den birnäçe sanlaryny uzatdy. BizGuneşbilen tanyşyp durkak</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> bu enjumeniň maliýa işlerini dolandyrýan Gurban aga hem geldi. Ikinji gatyň üstüne çykyp</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> töwerege ser</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=CS> </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>saldyk, indi </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>Kabul aýagyň aşagynda ýaly görünýärdi. Honha</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA> <SPAN lang=CS>Zahyr<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>şanyň köşgi. Ony hem ruslar ýa-da talybanlar ikisi iki ýerden eleme deşik edipdirler. Başga täze gurlan birnäçe binalar diýäýmeseň ýa-da NATO-nyň ýurtlarynyň her haýsy özbaşyna döwlet guran ýaly edip daşyna demirtikenli simler bilen baglap goýan ýerleri bolaýmasa</SPAN></SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> şäher düýbünden ýykylypdyr diýäýmeli. Şäheriň içinde dürli ýurtlaryň<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>esgerleri maşynly</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> bronotransportýorlar bilen aýlanyp ýörler. Tüýs uruşyň içine gelen ekenik.<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>Dogrusy inim düýrügip,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> titräp gitdim.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> Gümrükden geçip gelýärkäm maňa sereden nazarlaryň sebabine şu ýerde düşündim dogrusy.</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=TK> </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>Binanyň<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>daş ýüzündäki</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> goňşy </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>howluda azyndan 10-12 maşgala çadyr gurupdyrlar. Bütin gyşy belki-de</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> birnäçe ýyly bu çadyrda ýaşap geçiren bolmaly bular. Daş töweregine akly gyzylly köneler bilen basyrlan bu çadyrlaryň içindäki ýaşaýşy göz öňüme getirýän...</SPAN><br /> <SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Her çadyrda iň bolmanda 7-8 adam ýaşaýandyr. Olaryň kilolap odun ýakyp bilmejegi bolsaköre hasa. Belki-de olar üçin bu polietillen çadyrlaryň bolmagy hemuly bagtdyr. Agyz suwyny bolsa olar ýagyş</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>, </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>gar suwlaryndan peýdalanýardylar.Sebäbi</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> çadyrlaryň töweregi agyz suwy saklanýan köne - küşül gaplardan doludy. Biz tamyň üstünden düşüp</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> ýene ikinji gata geldik. Aşyr han bizi jemgyýetiň işi bilen tanyşdyrdy. Jemgyýet Kabuldan uzakdaky obalardan gelýän näsaglara ýa-da paýtagtda bitirilmeli işleri bar bolan</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> alysdan gelýän oba</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> adamlar</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>yna</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> kömege ýetişýändiklerini</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=TK> </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>umuman her bir türkmeniň duralgasydygyny </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>aýtdy. Şonuň üçin</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> olar ýörüte</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> 8-10 adamlyk kiçijik bir awtobus </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>maşyn satyn alypdyrlar. Umuman türkmenleriň her işde kynçylygy bolsa ýa-da daşary ýurtdan baran türkmen<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>myhmanlary</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> hem </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>özleriniň garşy alyp</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> bu jaýda myhman alýandyklary hakynda gürrüň berdi. Kabulda göwnejaý we ynamly otelleriň ýoklugy sebäpli</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> türkmenler bu taýda isledigiçe galyp bilýärler. Aşakda şu wagt Marçakdan gelen saryk <SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>bagşylarynyň bardygyny</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> olary Kabulyň merkezi telewideniýesiniň çagyrmagy bilen konsert bermäge gelendiklerini guwanç bilen <SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>aýtdy. Biz Kabulda Aşyr hanyň</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> Gurban aganyň bitirýänär işlerindenhoşal bolup hiç ýatdan çykmajak hatyralar bilenTürkmen enjümenibilen hoşlaşdyk. </SPAN><br /> <SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Bizi Gurban aga öýüne nahara çagyrdy. Biz Gurban aganyň göwnüni ýykman oňa myhman bolduk. Onuň bereketli saçagy ogul-gyzlarynyň maşgalasynyň mähir mylakaty biziň hiç ýadymyzdan çykmasa gerek. Olaryň öýüne gelenimizde ýagyş ýagmaga başlady. Meniň sowuga çydamymyň ýoklugyny bildiler bolmaga çemeli</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,( her näçe özüm hakdaky aladadan utansamda,öz özüme ,, özleri hem üşändir,, diýip göwünlik berip)</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> olar</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=CS> </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>derrew peçlerini gurup gury odunlardan ýakmaga başladylar.Meniň bahanam bilen maşgala hem ýylanaýdy gerek -diýip öz –özümi köşeşdirýärdim.<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>Biz Gurban aganyň öýünden çykyp<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>ýene Haýretdin </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>hanyň öýüne </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>geldik. Bizi myhmançylyga çagyrmak üçin eýýäm<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>Haýretdin<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>han bilen wadalaşanlar bolupdyr.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> Bizi</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> Kabuldaky türkmen dilindäki neşir edilýän </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>Guneşjurnalynyň </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>baş </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>redaktory Mejid Turan</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> öýüne </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>çagyrýar</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,,--</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> diýensoň biz ýene ýola düşdük.Mejid Turan<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>Bizi uly ýoluň gyrasynda ogly bilen bile garşy aldy. Biz uly ýolda düşüp pyýada Mejid Turanyň öýüne ugradyk. Uzyn </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,belent </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>diwaryň ýanyndan 15-20 minutlap ýöredik.Bu </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>uzak we belent </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>diwaryň </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>K</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>abuldaky ozalky SSSR-iň<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>ilçihanasy bolandygyny </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> häzirki wagtda bolsa öýsüz öwzarsyz ynsanlaryň ýaşaýan ýeridigini aýdansoň</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> men üns berip bu diwaryň käbir top oky bilen urlup ýykylan diwaryndan içerini synlaýaryn. Beton bilen galdyrylan birnäçe gat jaýlar. Olaryň biriniňde ne gapysy ne-de penjiresi bar. Gör bu ýere mojahidler</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> talyplar </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>hüjüm </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>edipdirler bolmalyMen Mejid Turandan 10 gektara golaýa bardyr. Ilçihana üçin gaty uly dälmi?diýip sorady. Mejid aga ýylgyrypEger SSSR şol wagt islese Kabulyň ýarysyny hem ilçihana edip bilerdi-diýip ajy ýylgyrdy.<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>Owgan halkyny goramak üçin nije nije juwanlarymyzy sürüp gaýdan Sowet goşuny asyl bu ýerde öz ,, gamyny,, iýýän eken-dä diýmek, göz görmese , barsy ýalan diýjek dogrusy...</SPAN><br /> <SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Biz Mejid Turanyň täzeje agardylan</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,bejerilen </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>ar</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>a</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>ssaja öýüne bardyk. Üç otagdan ybarat<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>öýüň biri iş otagy bolmalydy. Kitaphanasyny görenimdenkeýpim ýerine geldi<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>Mejid Turanyň aýaly Aýnabat we ogullary Siýawaş –Rawiş –Ýawaş üçüsiGuneşiňçykmasy üçin ellerinden gelen ýardamy etýärdiler. Men Mejid Turanyň Kabul uniwersitetiniň jurnalistika fakultetini gutarandygyny</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> Owganystandaky uruş sebäpli<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>16 ýyllap Pakistana</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> gaçyp gidendiklerini, ýat ýurtlarda horlukda </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>ýaşandyklaryny öwrendim. Mejid aga maşgalasy Aýnabat bilen 16 ýyllap Pakistanda ýüpek haly dokapdyr. Olar hiç kime el sermejek bolup</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>, </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>oglanlaryny okatmak üçin</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>är-aýal haly dokamagy maslahat bilipdirler. Ýokary bilimli jurnalist we ussat halyçy Mejid aganyň<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>türkmeniň söz ussatlary Magtymgulynyň </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>Keminäniň<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>Mollanepesiň goşgularyny türkmen arap elipbiýsine öwürip</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> çap edip</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> halka elýeterli etmesi meni begendirdiWah elimden gelsedi şu adamlara Türk dünýäsinde bitiren hyzmaty üçin iň uly baýragy bererdimdiýip içimi gepletdim.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK></SPAN><br /> <SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>Mejid Turan Kabulyň merkezi telewideniýesinde her gün 20 minutlyk türkmen dilinde<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>habarlar proggrammasyny taýýarlap</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> alyp barýan ekeni. Biz Mejid aganyň türkmen dilini Owganystanda ýaýratmakda bitirýän hyzmatlaryny görüp guwandym. </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>Myhmansöýer öýde iki </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>gün galdyk. Oglanlar basym biziň bilen gürrüňdeşlige howlugyp okuwlary gutaran badyna gelýärdiler. Olaryň bilesigelijiliginiň aňyrsy bärsi ýokdy. Ortanjy ogly Rawiş Ata Köpek Mergenden</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> Hoja Nasreddinden</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> Kemineden şorta sözleri aýtmagy halaýan eken. Biz gijäniň birmahalyna çenli</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> gyzykly gürrüňleri edip oturdyk. Bizi Mejit aganyň goňşusy Welnazar hajy myhmançylyga çagyrdy. Welnazar hajynyň öýüne baranymyzda</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> gapyda duran maşynlary görüp geň galdyk. Dürli modelli maşynlar hatara durlar.<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>Welnazar hajy oglunyň Dubaýda maşyn<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>satýandygyny</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> arasynda hem özüne maşyn iberip durýandygyny aýtdy. Häzirlikçe özünde 9 maşynyň bardygyny aýdyp</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> ýüzi mydama gülüp duran ýaşuly sakgalyny</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> razylyk bilen </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>sypalady. Onuň gözlerinde ýat ýurtdaky oglunyň işbaşarjaňlygyna buýsanjy</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>ny </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>okap bolýardy. Welnazar hajy we onuň mähriban maşgalasy bizi şunça saklajak bolsalar-da</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> Haýretdin hanyňözdiýenliligi bilen biz ýenemyhman öýümizegitdik. Biz tä gaýdýançak</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> Welnazar hajy</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> hem </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>biziň ýanymyzdan aýrylman<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>gezdi. </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>Kabuldaky meşhur haly bazary hakda öň gaty köp eşidipdim.</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> Bu haly bazary </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>germaniýada ýaşaýan türkmen </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>Akmyrat baýyň eýeçiliginde eken. Bazaryň içi güllän çigildem</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>li meýdany </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>ýadyňa salýp durdy. Türkmen halylarynyň dürli reňkleri başyňy aýlaýar. Alyjylar halylary elleri bilen sypapalap</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=TK> </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>sypalap </SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>bahalaşýardylar. Türkmen gelin-gyzlarynyň on barmagynyň hünärini</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS> men her ýerde görsemde biraz dikelen ýaly bolýan. Öz-özü</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>m</SPAN><SPAN style=mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA lang=CS>den temegimi göge tutanymy bilmän galýan. Bu buýsançdandy elbetde. Biziň türkmen aýal-gyzlarymyzyň eliniň gudratyna bolan buýsanjymdy</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,dünýäni aýlanýan GUDRATA bolan guwanjymdy...</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Kabulda biz birnäçe gün galyp türkmenleriň ýaşaýan ýeri bolan Mazaryşerif şäherine gitmek üçin şaýlandyk. Bizi Kabulda myhman alan Haýretdin hanyň Russiýanyň paýtagty Moskwada okandygyny hem ýeri gelende ýatlamalydym. Ol bize Moskwada</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US>,</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS> Daşkentde</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US>,</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS> Duşanbede</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US>,</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS> Aşgabatda bolan wagtlaryny duýgy doly gözleri bilen ýatlap gürrüň berdi. Haýretdin gülüpmen türkmendiýäýmesem maňa elmydama wetnamly ýa-da çinli diýip pikir ederdiler. Hatda Aşgabatda bazarda bir gezek söwda edip oturan aýallaryň biri Şu hytaýlylar hem bela gyz</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US>,</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS> eýýäm türkmençäni ýat tutaýypdyrlar. Hany</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US>,</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS> bize hytaýçany ýedi gün aç goýsalarda</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US>,</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS> bir sözüni ýat tut diýsinler başarmarys diýip aldandylar``- diýip gülüp hezil etdi. Dogrusy men hem ilki görenimde Owganystanyň uruşyny ädimme, ädim başdan geçiren bu türkmen gerçek ogluna asla ,,han,, däldir öýdipdim.Emma ony içgin tanadygymça, onuň tüýs türkmen gany joşup duran Göroly neslidigine,Oguz neslidigine , aňryýany bilen gözüm ýetdi. Haýretdin bizi her näçe ugratmak islemese-de , aýrylyşmak agyr degse-d,e hoşlaşyp biz Mazaryşerife tarap ýola düşdük...

Uzaj bolsa-da agzalar goymagymy hayysh edip hat yazyarlar . Yazmaly boldum.
 
Gulnazik awtory ozum. Yagny Owganystan turkmenleri bilen yakyn aragatnashyk saklayan hazir hem

user:
klaviaguran janYna berekella

Klawitura aslynda shular yaly zatlary yazmak uchin doredilipdir dalminame? Siz dine klawitura gynandynyzmy?



M A Z A R Y _ Ş E R I F..

Biz Kabuldan taksi bilen Mazary-Şerife tarap ýola düşdük. Ýolboýy biz Haýretdin hanyň, MejidTuranyň, Gurban aganyň, Welnazar hajynyň, Aşyr hanyňtelefonlaryna jogap berip mähirli aladalary bilen gurşalan myhmansöýerliginiň täsirinden çykman barýarys.
Taksi sürüjisi bizi geň galdyryp biziň bilen rusça gepleşmäge başlady. Ol uruş başlanandan soň sowýetleriň owgan ýetim çagalaryny Russiýada okadýän wagtlary Moskwada okapdyr, bilim alypdyr we birnäçe ýyldan soň bolsa ýene Kabula dönüpdir. Häzirlikçe, iş ýoklugy sebäpli uzak aralyga taksi bilen kireý edýän ekeni. Bir tarapdan biziň bilen düşünişmegi gowy boldy. Ol bize ýol boýy, Owganystanyň obalary,şäherleri,umumy ýagdaýlary baradamaglumat berip tanyşdyryp gitdi. Biz Kabuldan çykyp iki tarapy dag bolup gidýän derä girdik. Derelerde söwüt agajy köp. Kabulyň töweregi suwly derýajyklardan doly. Hindiguş daglaryndan gelýängar suwlary kä mahal bu derýajyklary joşdurýar hem. Biz Kabuldan biraz daşlaşyp çynar we söwüt agaçlary bilen gür baglyga öwrülen Tajikan diýen bir ýerde saklandyk. Goyun etinden bişirilýän kebapdan biraz garbak-gurbak etdik. Ol ýerde el-ýüzümizi ýuwup ýene ýola dowam etdirdik. Kabuldan başlanan uzyn dere gutararly däldi.Birden ....
Öňümizdäki kiçijik obanyň içinden geçip barşymyza bir köne demir derwezä rusça ýazylan ýazgyny okadym. Spasiti menýa! Ýa zdes<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>Wasýa. Ýazgy rus dilinde bolansoň düşündim. </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>M</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>eni halas ediň! Men bu ýerde</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> .<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>W</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>ASÝA</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>
Bu yazgynyň ýazylanyna köp wagtyň geçeni bellidi. Reňkler bozulypdyr. Derweze bolsa pos tutupdyr. Söweşde owganlylaryň eline ýesir düşen rus esgeriniň iň soňky umydy bolan bu ýazgyny okap bogazym doldy.Onuňbu ýazan ýazgysyny okaponuň halas bolandygyna ynanasym geldi.Onuň hem gyzyl mata örtülen boş tabydynyňRussiýa akidilip enesiniň, doganlarynyň, söýgüli ýarynyňagmagyny,köçelere gahryman diýlip adynyň dakylamsyny hiç islemedim. Belki-de, häzir hem şu obada ýaşap ýörendir. Ýa-da, onuň dereksiz ýitdi habary baryp yzynda galanlar umyt içinde ýaşap ýörendir. Bu ýazgyny ýazan esger belki-de, bu ýazgyny okap kimdir biriniň hossar çykjagyna garaşyp ýörendir. Ýöne bu howply, yzy gutarmayanuzyn derede saklanyp ony sorag- idegh etmäge kimiň bogny ysar-ka ? ... Kim biler???
Uzyn deräniň içi pyşbagalara meňzeş rus tanklaryndan doludy.Tanklaryň güýç ýeter ýaly ýerlerini goparyp ilat äkidipdir. Indi diňe onuň agyr göwresi şol geçen urşuň şaýady bolup ýatyr.. Men pikirlendim Sowet soldatlary</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>nyň </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>müňlerçe tanky</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> bu uzyn derede her ädimde goýup </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>-duşmanydogrudan hem ýeňip bildi</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>gi</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>mi-kä? Tanklary her 10 ädimden görmek bolýardy. Kä ýerde bolsa 10-15 tank bir ýerde üýşmek bolup galypdyr. Biz Hindiguş daglarynyň Seleň( Salang) diýen beýikligine çykdyk. SeleňPamir bilen Hindiguş daglarynyň birleşýän ýeri bolup, bu yerde ruslar uly bir dagasty geçelge ( Tonel)gurupdyrlar.Geçelge 3800 metr dag belentliginde ,2700 metr uzynlykda gurlupdyr.Toneliň kä ýerlerde bolsa bütin ýyllap buz sarkyndylarynyň eremän ýatandygyny görmek mümkindi. Dagasty geçelgedesowet goşunlarynyň iki gezek köpçüliklerýin betbagtçylyklypajygasy bolupdyr. Olaryň biri 1980 – nji ýylda 16 sanyesgeriň gazdan bogulyp ölmesi we toneliň içinde ýangyç maşynynyň ýarylmasy sebäpli 176 esgeriň ölmesi bilen bu geçelgä ,, ölüm geçelgesi i,, diýlip at berilipdir. Sowet goşuny 1989 ýylda general leýtanat Gromowyň ýolbaşçylygynda ,, TAÝFUN,, operasiýasynda hem bu geçelgede aýylganç söweş bolýar. 1997 ýylda hem general Dostumyň buýrugy bilen talybanlaryň ulanýan ýeke täk ulanýan Seleň geçelgäni bomba bilen ýarýarlar we tä 2002 –nji ýyla çenli bu geçelge ulanyşdan galýar. Bu ýerde häli –şindi baslygyp ýatan garlaryň süýşmegi hemmeleri gorkuzýardy.
Birden öňden barýan maşynlar durdy. Maşynlar uzyn hatara düzülse-de,maşyndan düşüp sebäbini soraýan ýokdy. Biziň sürüjimiz maşynlaryň durandygyny uzakdan görüpdir-de, arany mazalyja açyp durdy. Biz ýere düşüp ,birnäçe metre ýetýän galyň garlaryň ýanynda ýadygarlik surata düşýäris. Bir sagatdan gowrak duranymyzdan soň,maşynlar hereket edip ugrady. Görüp otursak,maşyn ýoluň ýoluň ortasyna dagdan daş bölekleri gaýdypdyr. Sürüjiniň aýtmagyna görä,talybanlaryň işleriniň bolmagy hem ahmaldy. Bular ýaly waka bu ýerde häli-ňindi gaýtalanyp durýärmyň. Şoňa görä, bu ýollar agşamdan tä daň atynça baglanýan ekeni. Biz içimizdenbilýänje dogalarymyzy okap ruslaryň salan Seleň tunelinden geçdik. Gorky bilen gynaç ikisi hem meni gysyp gowrup barýardy. Bu gorkunç daglarda,derelerde, buz sarkyndylarynyň metrlere ýetýän ýerinde , emre boýun egen esgerlerimiz ! Gör sizi nirelerde enteddiler, nämäniň hatyrasyna söweşdirdiler?! Gör siz nirelerde üşediňiz?!.Sowet rejimisiziň ajalyňyza şu sowuk garlaryň içinde el bulatdymy?Ah biziň bigünä esgerlerimiz ....

Biz daglardan aşyp barşymyza sürüjiniň el uzatýan tarapyna serdýäs Bu ýerde Owganystanyň Çin bilen 90 km serhetleşýän daglyk <SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>obalarymyz bar. Ol ýerde ýaşaýan obalarymyzdaky ynsanlar maşyn diýen zady bilmeýarler. Sebäbi ol ýerde ýol ýok.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> Hat-da, olaryň ýaşaýan obalarynyň dagyň üstünde</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=TK> </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>ýerleşendigi we kert gaýalar bilen gurşalandygy üçin, olar </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>ýylda birnäçe gezek ýüpi sallap</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>( emeli lift bilen)</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: EN-US>,</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS> dagdan düşýärler we ýylboýy gerekli azyk owkatlaryny alyp gidýärler-diýdi. Meniň üçin bu bir erteki ýalydy. Emma bu hakda soň gyzyklanyp görenimde, hakykatdyyna gözüm ýetdi.
Dagdan deräniň içine inen ýeimizde, bulanyp gaýdýan akar suwuň üstünde gurlan taryhyPol-e Homrydiýen köprä ýetdik. Köprüden onçakly uzakda bolmadyk ýerde bolsa Baglan welaýatyna degişli Pol Humry şäheri görünýär. Biz ýenede ýolumyzy dowam edýäris. Kabuldan tä Mazaryşerife barýançak meniň ünsümi çeken zat, ýoluň gyrasyndaky elektrik sütünleriniň hemmesiniň (ynanyň hat-=da biri hem boş galmandyr) simleriniň üzülip durmagy we her sütünde ýüzlerçe ok yzlaryny görmegim boldy. Men munuň sebäbini sürüjiden sorady. Sürüji elektrik yşyklarytalybanlara hiç ýaramady.Olar garaňkylygy söýýärler-diýdi. Ýol boýy barýan obalarymyz</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>yň birinde hem </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>hem elektrik ýokdy. Biz Kelegeý diýen düzlüge düşdük. Bu ýerde ýol bejerilýändigi sebäpli gumlukdy</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,tozandy</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>. Maşyn</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>lar </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>zor bilen ýöreýärdi. Sürüji bu ýerde garakçy özbekleriň kä mahal </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,ýolda gelip geçýän ýolagçylaryň üstüne </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>atly </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>çozýandyklaryny we talaýandyklaryny </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>aýtdy. Dogrudanda maşynlar bu ýerde</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> her näçe kynçylyk çekselerde </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>durmajak bolýardylar. Kä ýerde bolsa</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>, bu ýerleriň amanlygyny goraýan</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS> amerikan maşyn patrullary görünýärdi. Biz ahyry</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> kynlyk bilen </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>Kabul bilen Mazaryşerifiň 500 k</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>ilometrlik güzaply ýoluny </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>geçdik.</SPAN><br /> <SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-tab-count: 13>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN lang=TK>Mazaryşerifde bizi Balh uniwersitetiniň mugallymy, türkmen alymy Muhammetsalyh Rasyh garşy aldy.Muhammetsalyh aganyň öýi ruslaryň uniwersitet üçin salan umumy ýaşaýyş&nbsp; jaýydy. Bu jaýyň uruşdan soňky ýagdaýy gaty gözgynydy. Üç otagda 15 bolup ýaşaýan Muhammetsalyh <SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>Rasyhyň bir otagynda ullakan haly ýüwürdilendi. Bu haly bu türkmen alymynyň güni geçerligni aýlamaga kömek edýärdi. Jaýyň diwarlarynda ok yzlaryndan ýaňa ýer ýokdy. Jaýyň özi suw<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>kanalizasiýasy işlemeýän,çyg çeken, we bejergä mätäç jaýlardandy. Üstesine-de bu ýerde 2 sany maýyp ýaşaýardy.(Umuman men 30 ýyllyk urşuň iň agyr yzyny Owganystanda her 2 öýden birinde maýybyň bardygy bilen aňlatmak isleýärin) </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>Biz Rasyhyň öýünde uzak</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>-</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS> uzak</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> edebiýat,owgan türkleriniň ýaşaýşy hakynda </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>söhbetler etdik Onuň işle</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>ý</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>än ylmy işi bilen </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>tanyşdym.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS> Ol </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>türkmen diliniň</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS> sözlügini ýa</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>z</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>ýan ekeni.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> Ylym üçin wagt tapyp,agyr maşgalany ekleýän bu alymyň agzyndan zeýrençli söz eşitmedik. Ýogsam onuň agyr maşgalasynyň üstüne </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=TK><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN></SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>50 ýaşly ýöremeýän maýyp aýal dogany bilen iki gözi görmeýän 45 ýaşly erkek dogany </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>hem bir öýde ýaşaýardylar</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> Owganystanly özbekler we türkmenler üçin uly ylmy işleri edýän bu alymyň mertebesiniň tutulmagyny içimden arzuw edip gaýtdym.</SPAN><br /> <SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN>Biz ertesi<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>hezreti Alynyň mazary zyýarat etdik.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> Daşdan seredniňde göm-gök asman reňkli gupbasy görünýär.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS> Daş töwregei kepderiler bilen aýak basara ýer tapylmaýan giň meýdan. Biz </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,,H</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>ezreti Aly</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>,,</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS> diýen ýazgyly gümmezli gadymy bir </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK>aramgähe </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>girdik. Zyýarata gelenler we gapyda gileg edip oturanlaryň sany-sajagy ýok. Biz zyýaratymyz edip taryhdandil açýanowadan<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>mesjidiň daşyna aýlandyk. Töweregi güller we agaçlar ekilen parkynda oturdyk.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> Hezreti Alynyň bu ýerde jaýlanandygy hakynda dürli rowaýatlary aýdýarlar. Kerbelada ölen hezreti Alyny bu müňlerçe kilometrlerden getirip bu ýerde jaýlapdyrlar. Onuň jesediniň ogurlanmasyzlygy üçin hem onuň mazarynyň başga ýerlerde hem bardygy hakynda myş-myş ýaýradypdyrlar diýip gürrüň berdiler.Uzaklardan gelip bu taýda birnäçe gün galýan zyýaratçylar hem baglaryň arasynda<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>jaýlaşyp nahar bişirip otyrlar. Birnäçe adamlar bolsa bu taýa ýörüte sadaka paýlamak üçin gelipdirler bolmaly. Olaryň daşyna üýşen garyup gasyrlardan ýaňa, sadaka paýlaýanyň diňe her wagt<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>ýokary galdyrýan elleri görünýärdi.</SPAN><br /> <SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>Soňra-da<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>MazaryŞerifiň<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>ýakynlaryndaky bazara aýlandyk.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> Bazarda gelin –gyzlaryň bezeg zynatlary,kümüş gaplar we at beze şaýlary bardy. Bazaryň bir çeti ýörüte atyň gaýyşdan edilen esbaplary satylýan eken. </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>Biz uzakly gün şähere aýlanyp yza gaýtmak</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> uçar </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>üçin bilet aldyk. Uçar Herata her 3 günden bir gezek gidýändigi üçin adamlaryň nobaty gaty uzyndy. Sebäbi Mazary Şerif bilen<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>Heratyň aralygynda maşyn ýol </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>bar hem bolsa asfaltlanmadyk we howply ýol bolany üçin<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>her kim uçar bilen gidenini kem görmeýärmiş. Biz bileti 3 sagatlyk nobatdan soň diňe ertesi gün üçin alyp bildik. </SPAN><br /> <SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp; </SPAN>Bize zordan 3 adamlyk bilet ýetdi. Biz Mazary</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=CS> </SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS>Şerifden Herata uçar bilen geldik.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK> Gurak we ot bitmeýän daglaryň üsti bilen biz ýene ,,şäherleriü enesi,, Herata dolandyk.</SPAN><br /> <SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>Şol gün hem Heratda eglenmän <SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>Eýran gümrügine gelip ýetişdik.</SPAN><SPAN style=mso-bidi-language: FA lang=TK></SPAN><br /> <SPAN style=mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN></SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN></SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: TK; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=TK>Ine,</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: TK; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=TK>i</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS>ki sany demirtikenli simiň öteki ýüzünde şeýle ykbally ynsanlar ýaşaýan eken.Garaňkylygyň ýurdy</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: TK; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=TK><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>,, Geçmişiň hazynasy,, - gadymy </SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>Owganystan meniň kalbymda</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: TK; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=TK>,beýnimde,ýadymda</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS> ömürlik galar. Men hyýýalda<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>ýene Soltan Baýkara we</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: TK; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS> </SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS>onuň akyldar aýaly Gülpam bilen</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US>,</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS> Mir Alişir Nowaýy we Abdyrahman Jamy bilen </SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US>, </SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS>şa Mirza we Göwherşat begum bilen</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US>, </SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS>Jüneýit han<SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp; </SPAN>we türkmen doganlarym bilen hoşlaşýan. Ýokarda ýazanbelkilerimiň dowamyny</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: TK; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=TK> ýene </SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS><SPAN style=mso-spacerun: yes>&nbsp;</SPAN>içimden </SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: TK; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=TK>gaýtalaýan</SPAN><SPAN style=FONT-FAMILY: 'Times New Roman'; FONT-SIZE: 12pt; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-language: CS; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-no-proof: yes; mso-fareast-language: EN-US lang=CS> BELKI.......... Belki bir gün men dönerin wePelegiň oýny ``romanymy ýazaryn... Belki....

Dogry edýäň, ýazyber, okajak, öwrenjek, biljek kändir. Ýöne muňa gowy korrektura gerek eken.

Wasýalyepizody şarpa kesip alaga-da, bir hekaýa edäýseň... Gaty ulam däl, kiçiräk hekaýa. 

kab:
Wasýalyepizody şarpa kesip alaga-da, bir hekaýa edäýseň... Gaty ulam däl, kiçiräk hekaýa. 

Her epizod bir hekaya. Sizin yerdole hakdaky belliklerinizi hem duzedishdiren boldum. Birazulaltdym onkiden. Onki bir garalamady. Onki maslahatlarynyza hem sag bolun! Shol maslahatlarynyz bilen tazeden ishlap,yenen ikinji gezek goydum.

Hawa, dogrudanam, biraz ulalan ýaly bolupdyr ýol ýazgylaryňyz.

Birden äwüp-säwüp, kesel degip, romana öwürmekçi bolsaň, Wasýaly ýerlerini gaty gowy edip işlegin. Fantaziýa kän hökman däl eken. Spasite menýa! Ýa zdes! Wasýa! diýen ýazgydan güýçli fantaziýa tapybam bilmersiň. Ýöne täsirini has artdyrmagyň hatyrasyna şol epizody Wasýanyň dogduk depesi, öýi, ene-atasy, dogan-garyndaşlary baradaky fantaziýaň hasabyna giňeldip boljak eken.

okajakdym yaman uzak eken

Kop sag bolun Gelneje ! Gaty gowy yazypsynyz syyahatynyzy , okap kop zada goz yetirdim , Owganystandaky turkmen doganlarymyza gaty nebsim agyrdy , menin ozum hem Juneyitlerden nesip bolsa allajan ak yol berse mende hem gidip gormek arzuwy doredi .

DIDAR  gelneje, bir  soz   bn  aydylanda    bu  yol  yazgylarynyzy  tolgunman  okamak  mumkin  dal!
Yene bir  gezek  MINNETDARLYGYMY  bildiryan!!!

bagtly.jan:
okajakdym yaman uzak eken

Pederlerimizden  galan  sheyle  bir  nakyl  bar,  yadynyzdan  chykan  bolsa   yatlatmaga  dugsat  edin;
''It  boynuna   gowher  daksan,  item  aglar-gowherem''
derwush:
bagtly.jan:
okajakdym yaman uzak eken


Pederlerimizden  galan  sheyle  bir  nakyl  bar,  yadynyzdan  chykan  bolsa   yatlatmaga  dugsat  edin;

''It  boynuna   gowher  daksan,  item  aglar-gowherem''

Gaty dogry aytdynyz shu nakyly . Menin hem damagym dolup gitdi shu yazgyny okanymda .