Ýaşlaryň durmuş toýy

Herkim ýaşlara ýagşydan-ýagşy sözler aýdyp, olara bagtly durmuş arzuw edýär. Ýetmiş ýaş töweregindäki ene hem toýy gutlap, sözüniň arasynda “Ýaşlar birek-birege rakyp bolsun” diýdi.
Men gapdalymda oturan synpdaş gyzlarymyza (altmyş ýaşap ýörüs, şonda-da “gyzlar” diýýäris synpdaşlara):
- Sizem şu sözi aýdýaňyzmy toýlarda? – diýip ýüzlendim.
- Hawa, aýdýarys. “Rakyby bolsun!” diýýäris bizem – diýişdiler.
- Onuň ýaly bolsa, gulak salyň Magtymguly Pyragynyň sözlerine – diýdim-de, goşgy setirlerini ýatlap başladym:
Hak götersin aradan şaýat rakyp şermendäni.
(“Nowruzdan seni”)

Kyldy jeňni ol rakyplar, zol pälwandan aýrylyp.
(Aýrylyp)

Diňläp oturan synpdaşlarym “Be-de, be…” boluşdylar

Hoşlugym bar oýnamaga, gülmäge,
Rakyp goýmaz dogry bile gelmäge.
(Galandar)

Rakyp köňlün weýran eýle.
(“Ýar, ýüzüňden”)

Kim belany satyn alsa başyna,
Raşk edip, rakyplar geçer daşyna.
(“Zor bolar”)

- Eý toba! Ýagşy söz däl ýaly-da bu!
- Gulak salyň, beýik şahyrymyzyň “Paş eder seni” şygrynyň köp ýerini ýatdanam bilýänsiňiz. Ana, şol şygyrda hem şeýle setirler bar:
Aralykda bir şum rakyp bar bolsa,
Ýagşy dostuň bilen öç eder seni.
Şundan soň gürrüňdeşlerime oýlanmaga wagt berdim-de:
- Ind-ä düşünen bolsaňyz gerek “rakyp” sözüni ulanyp, name dileg edýäniňizi!
Rakib arap sözi bolup “keseki, ýat, gözegçi, bäsdeş” manylary berýär. Has ýakymsyz ýerem, bu sözüň “duşman” manysy bar.
- Asyl biz ýaşlara “Birek-birege ýat boluň, duşman boluň” diýip ýören ekenig-ä?!
- Ýogsa näme! Manysyna düşünmeýän sözüňizden gaçarak boluň. Magtymguly atamyz “Sözlär bolsaň, söz aslyna ýet ýagşy” diýen sözüni ýatdan çykarmaň. Akyldar şahyrymyzyň özüniň “Ýyrak eýle özüňi” şygrynda:
Söýeni söý, söýene bol sen rafyk,
Söýmedikden ýyrak eýle özüňi -
diýýär.
Ine, şu – “rafyk” sözi “ýoldaş, dost, hemra” diýmek.
Hormatly agzalar!
Düşünmeýän sözüňden gaçarak duruň! Ýalňyş sözläp, oňaýsyz ýagdaýa düşmejek boluň!

Akmuhammet Rahmanow
Baýramaly etr.22-nji orta mekdebiň
mugallymy