Garynjalar

Salam gadyrly agzalar we myhmanlar.

oturyp oturyp mengem ichim gysdy we ogurlyk temajyk achayin diydim🙂

Garynjalaryng dunyade ing ishennir jandardygny ha kopumiz hem bilyandiris. Men hem garynjalar barada tapan uytgeshik maglumatlamy siz b/n paylashmagymy yuregime duwdum.



Parijin Université Paris Villetaneuse universitetden Fabien Ravari we
Emmanuel Lecoutey garynjalaryn hem tejribe yignayanlygyny subut
etdiler. Olaryn garynjalaryn Cerapachys biroi gornushi b/n gechiren
tejribeleri muny subut edyar. Alymlar bir wagtda doglan, den guychli
garynjalary iki topara bolyarler. Iki toparada den shertlerde nahar
yignamaga shertler doredyarler. Birinji toparyn yignan naharlaryny
ellemeyarler,yone ikinji toparyn yignan naharlaryn den yarysyny
ayiryarlar. wagtyn gechmegi b/n ikinji topar has az nahar yignap
bashlayar we sonunda oz etmeli işlerini  doly tashlayarlarda bashga bir
"ishe" gechyarler. meselem yumurtgalary idemage.

Garynjalaryn Eciton burchellii gornushindaki garynjalar biri-birinden
gowrumi boyuncha gaty tapawutlanyarlar. uzak wagtlap munun garynjalar
uchin name peyda getiryanligi dushnuksizdi. Emma garynjalaryn bu
gornushi tokaylarda gaty chalt iymit dashayarlar. nadip budur-sudur
yerde beyle iymit dashaynlyklaryny owrenmek isleyan alymlar uytgeshik
zadyn ustunden bardylar. bu garynjalar oz bedenleri b/n yoldaky
deshikleri yapyarlar ekeni. yorap baryan garynja yolda deshik tapsa ilki
b/n oz razmerlaryna bolyarmy shona seredyar. Eger deshik beter kichi
yada ulu bolsa deshigi aylanyp gechyar.eger deshigin razmery gabat
gelse, onda oz bedeni b/n shol deshigi yapyp beyleki garynjalar oz
ustunden yoremage we nahary has chalt dashamaga rugsat beryar. bu
teoriyany barlamak uchin yorite durli razmerly deshikli trassa
yasayarlar, trassan bir ujunda iymit cheshmesi, beyleki ujunda bolsa
garynjalaryn oyi bolyar. Netije teoriyany doly tassyklayar:



Uzak wagtlap alymlar garynjalaryn nadip cholde yol tapyanlygyny bilesi
gelyadiler. Sebabi cholde towerekdaki zatlar gaty chalt uytgeyar. Ahyry
sony garynjalaryn adimlerini sanayanlygy malim boldy. muny barlamak
uchin 9 metrlik yodajykda nahar goyyarlar. Bashda garynjalara 1-2 gezek
nahary oylerine dashamaga rugsat beryarler. Son bolsa birinji toparyn
ayaklaryny chapyp kicheltyarler. Ikinji toparyn ayaklaryna bolsa yorite
"adik" dakyp uzaltyarlar. Garashylyshy yaly kichi ayakly garynjalar onki
yerinde duran nahara yetmani durup nahar gozlap bashlayarlar. Uzyn
ayakly garynjalar bolsa tersine naharyn yanyndan gechip gidyarler. Bu
garynjalaryn adimlerini sanayanlygynyn subutnamasy bolup gelyar. Yone
wagtyn gechmegi b/n iki toparam "taze" ayaklaryna owrenshyarler we
nahary onkusi yaly oyune dashap bashlayarlar.

Indi bolsa sizi dunyan in chalt anli, yada agyzly jandary b/n tanyshdyrayin: Odontomachus bauri.



Shu garynjanyn agyzy 230km/sagat tizlik b/n hereket edip bilyar.Munun nahili bolup gechyanligini gormek uchin

shu yere basyn.Emma
bu video 1667 esse yuwashladylandyr.Bu garynjalaryn anleri 180 dereje
achylyar son bolsa edil gapan yaly yapylyar.Bu tizlik garynja beyleki
mormojeklerin onunde gaty uly "avantaj" beryar.



Bu garynja arkayin pikirlenmage wagt bar,bary bir ol hich yerik...



...gachyp yetishmez.Yone has tasin yeri,bu garynjalar oz anlerini
bokmek uchinem ulanyarlar ekeni.Anini yere yada dushmana urup garynja
tutush bedenine uly tizlik gazanyp bilyar.Nahili bokjegi bolsa yagdaya
gora.Islese uzaklyga-39.6sm,islese beyiklige-8.3sm.ine iki sanak 100
esse yuwashladylan video:uzaklyga bokyani we beyiklige bokyani,hemmanize gormegi maslahat beryan.

çeşme: http://www.tmolympiad.org/?q=node/2095