Nika gyýmagyň düzgüni

Bu günki etjek gürrüňimiz nika hakda. 🙂Okaň, öwreniň, iň bolmanda bilip bir galyň öýlenmedik oglanlara we durmuşa çykmadyk gyzlara gerek bolar.

Türkmençilikde, şeýle hem şerigatda düzgün boýunça nika toý hepdesi gyýylýar. Häzirki döwürde aýalyň hak-hukugyny goramak üçin resmi nikadan geçilmänkä, dini nika gyýylmasa gowudyr. Nika gyýmak üçin ymam, iki şaýat we gelin bilen giýew taýyn bolmaly. Şaýatlar erkek bolmaly, eger erkek ýok bolsa aýal hem bolsa bolýar, ýöne bir erkek shaýada derek iki aýal bolmaly. Bu şerigatyň hökümi.

Türkmençilikde nika gyýyljak wagty eli gaýçyly aýal hem şu taýda taýyn bolýar. Munuň din bilen hiç hili baglanyşygy ýok. Bu däp oglan bilen gyza erbet doga eden biri bar bolsa, oňa täsir etmesin diýip yrym edilýändir. Şonuň üçin yslamda sheýle bet niýetlileriň eden jadysy gyz bilen oglana täsir etmesin diýip, nika gyýylýan wagty içerdäkileriň şu zatlara üns bermeklerini maslahat berilýär. Nika gyýyljak otagda kän adam bolmaly däl. Nika gatnaşan adamlar çök düşüp, ellerini iki dyzynyň üstünde goýmalydyr. Nika dabarasy gutarýança, barmaklaryňy çilşirmek, ýüzügiňi çykaryp dakmak, bir zady düwmek bolmaýar. Nika dabarasy gutarýança, otaga girip çykylmaly däldir. Bular nikanyň edeplerindendir…

Dini nika şeýle gyýylýar:
Nikany gyýjak kişi gyzyň we oglanyň ady bilen olaryň atasynyň ýa-da enesiniň, şaýatlaryň adyny ýazmaly. Şeýle hem galyňynyň (mehriň) mukdary belli edilmeli. Eger gyz bilen oglan nika mejlisine gelip bilmese, wekilleriniň ady ýazylýar. Mundan soň şu doga okalýar:
Soňra gyza ýüzlenip: “Bismillahi ala milleti Resulillah, Allatagalanyň emri, Pygamberimiziň hezreti Muhammet Mustafa sallallahu aleýhi wesselemiň sünneti we mezhep ymamymyz Ymam agzam hezretleriniň ijtihady we şu ýerde häzir bolan musulmanlaryň şaýatlygy bilen, pylany gyz: araňyzda ylalaşylan galyň (mehri müejjel we mehri muajjel) bilen birlikde siz pylanynyň ogly pylanyny äriňiz diýip kabul etdiňizmi? (Eger gyzyň ýerine wekili bar bolsa, onda wekile: “Siz pylanynyň gyzy pylanynyň wekili hökmünde, ony pylanynyň ogly pylana aýal edip berdiňizmi?”) diýip soramaly. “Hawa, kabul etdim” (wekil bolsa “Berdim”) diýilýär. Bu üç gezek gaýtalanýar.

Soňra erkege ýüzlenip: “Bismillahi ala milleti Resulillah, Allatagalanyň emri, Pygamberimiziň hezreti Muhammet Mustafa sallallahu aleýhi wesselemiň sünneti we mezhep ymamymyz Ymam agzam hezretleriniň ijtihady we şu ýerde häzir bolan musulmanlaryň şaýatlygy bilen, pylanynyň ogly: araňyzda ylalaşylan galyň (mehri müejjel we mehri muajjel) bilen birlikde siz pylanynyň gyzy pylanyny aýalyňyz diýip kabul etdiňizmi? (Eger oglanyň ýerine wekili bar bolsa, onda wekile: “Siz wekil bolup araňyzda ylalaşylan galyň (mehri müejjel we mehri muajjel) bilen birlikde pylanynyň gyzy pylanyny – pylanynyň ogly pylanynyň aýaly diýip kabul etdiňizmi?”) diýip soramaly.
“Hawa kabul etdim” diýenden soň, bu üç gezek gaýtalanýar.
Soňra şu doga okalýar:
“Allam, huzuryňda nikalanan bu iki juwany ömürleriniň dowamynda bagtly we bagtyýar eýle. Ömürlerine bereket, janlaryna saglyk, ryzklaryna giňlik yhsan eýle. Olara Watanyna, dinine, milletine haýyrly salyh we salyha perzentler ber. Olary we çagalaryny dünýä we ahyrýet sagadatyna ýetir” diýip, ämin edilýär we nika dabarasy gutarýar.

Nika gyýlandan soň, ýörite taýýarlanan süýjülik suwundan içirýärler.