Dutar-saz we mukamyñ çe$mesi
Salam agzalar. Goryan weli shu wagt mowzuk achyan yok, passiwleshipsiñiz öytyän. Bolya, men öz dutara bolan soygim barada aytmakchy. Men kicilikden bari elime dutar diyilyan zady alyp gormandim, gyzyklanybam duramokdym dutar bilen. Yöne 18 yashyma yetenimde (2nji kursda) bir dostum dutar chalyp berdi we mende dutara bolan söygi doredi. Dostuma dutaryny goyup gitmesini isledim. Ol hem zordan 1 hepdelik berdi. Men özumche "pyñ pyñ" edip kakyp bashladym, kursdashlarym gulushyardiler. "Shu iki sanyjak tardan nadip ajayyp owaz chykyarka?" diyyardim ichimden. TV'de turkmen owazda dutar sazlaryny dinledim, sholary elimdaki dutara gechirjek boldum, ay garaz ish bolduda sho mana. Sonra dostum dutary oylerine alyp gitdi, menem ichim gysyp tas ölupdim. 2 ay sonra bir tanysh oglandan dutar satyn aldym 2 milliona (gozlap idäp zordan tapdym). Gowy dutar eken. Shu wagt eyyam 2 yyl gechdi. Halypamam yok, ozum owrendim, indi gowy chalyan, ustumden gulyan kursdashlarym indi "chalyp beray" diyip hayysht edyarler.:-) Umuman aydanynda shu wagt otyryp pikir edyan, nadip dutary söyupdirin diyip. Kabir dostlaryma dutar chalyan diysem "ay goysanay, sen nirde, dutar nirde" diyyarler. Ay garaz men dutar chalanymda bar stressim gachyar, rahatlayan. Adam yurekden islese bolyan eken.
Sizin dutar bilen arañyz nahili?
Göremogam mena sho zady(0%, 0 adam)
Chalsalar diñleyan(23%, 3 adam)
Halamok(15%, 2 adam)
Diñlemegi söyyän(23%, 3 adam)
Chalyan chalaja(15%, 2 adam)
Men sazanda(23%, 3 adam)
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 36/36 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 27 iýun 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 36
Name,name? dutarist medik? ay yoga...
MEnem dutary bilibil edyan👍
Dutaryng yasalyshy
gowudygyny, sen gatnadynmy dutara?
tüweleme bara gaty haladym mowzugyny.nevtem bolar no men hem öwrenmek isleyan weli barde dutar yok birinjidena,ikinjidenem öwretjek adam yok. garaz kynrak.yöne bir guralda saz çalyp öwrenmegi özüme arzuw edip goydum.biri bolmasa birini öwrenjegay enşalla!
9 yyl muz obrazowaniyam bar
Yokarky Oraz salyr
Beh Teymir, mana gerek adam ekeniñda 🙂
Şükür bagşy(1831-1928)Şükür bagşynyñ ady rowaýata öwrüldi.Ol saz çalyjy – dörediji ussat bolup, Türkmen sazynyñ taryhynda uly yz galdyran adam.Onuñ Eýran Hanynyñ bagşysy bilen ýaryşyp,agasyny halas edişi dilden-dile geçip,biziñ günlerimize ýetdi.Şükür bagşynyñ atasy Dowada aga Gökdepe etrabynyñ Hurmantgökje obasynda ýaşapdyr.Şüküriñ atasy daýhançylyk bilen meşgul bolupdyr.Dowada aganyñ 3 ogly bolýar.Ulysy Hojamämmet daýhançylyk bilen iş salysypdyr.Ortanjy ogly Hojamberdi izçi bolupdyr.Dowada aganyñ kiçi ogly Şükür sazanda bolupdyr. Şükür bagşynyñ saz öwrenmekde ilkinji mugallam bolan Aly bagşydyr.Ol Şükür sazandanyñ kämilleşmgine degerli ýardym edipdir. Şükür bagşy şol döwrüñ ady belli sazandasy Garadäli gökleñden(sazanda hem dutar ýasaýan belli ussta)hem tälim alypdyr.Garadäli gökleñ Şükür bagşa kümüş çaýylan oñat dutar ýasap beripdir.Beýik ussat pata alan Şükür bagşyGökdepe,Mary,Hiwa ülkelerinde saz çalyp,halka uly hyzmat edýär. Şükür bagşynyñ köp sazlary entek näbelli bolsa-da onuñ ilki döreden “ Salmadan bökdüreni“ , Söýli halany“ şu güne çenli adamlary biperwaý galdyrmaýar. Şükür bagşy Gökdepe etrabynda dogulanam bolsa,bütün ömrüni Duşak obasynda geçirip, 1928 nji ýylda şol ýerde aradan çykýar.Türkmenler ýüzlerçe ýyl boýunça özüniň taryhy wakalaryny we isleglerini aýdymdyr ýa-da saz böleg bilen beýan edip, nesilden- nesle geçirip,ýitirmändir.Netije alsak,onda Tamdyrany dogry çalmak we onuň awazyny,manisihakynda düşünişmek üçin bolsa, sazlaryň kim we näme waka degişlidigini bilsek has hem gowy bolardi.
Andy Roddick men surat baryny goyup otyryn,goyuberayinmi?? garshy dalsinga?
Täçmämmet suhanguly(1865-1942)Täçmämmed suhanguly1865nji ýylda Gökdepe etrabynyñ Ýangala obasynda eneden bolýar.Täçmämmet aganyñ 2 ogly saza ukyply bolupdyr.Ogly Hojamämmet ökde sazanda bolup ýetişse-de keselläp ir aradan çykýar. Hojamämmet ölümi atasyna diýseñ agyr degýär.Çary Täçmämmet halypa dutarçy bolup ýetişýär.Täçmämmet aga köp ýyllap Türkmenistanyñ radio-synda , döwlet filarmoniýasynda sazanda bolup işleýär. Täçmämmet aga 1932nji ýylda „ Azatlyk“ diýen sazyny döredýär.Bu saz şü güne çenli özüniñ ýokary çeperçiligi bilen halk saz gurallary ansamblynyñ , Orkestirleriñ ýekeligde tamdyra çalýanlaryñ çalymyndan düşmän gelýär.Täçmämmet aganyñ „ Bag içinde“ „Türkmenistanim“ ýaly sazlary hem Türkmen sazynyñ altyn hazynasyna girdi. Täçmämmet aga halk saz gurallary Ansamblary,orkestirleri üçün „Gökdepe mukamy“ „Aýralyk mukamy“„Dag arman“ „ Gyzdurdy“ ýaly sazlaryñ köpçilik bolup ýerine ýetirilýän nusgalaryny döretdi.Täçmämmet aga 1940nji ýylda Türkmenistaniñ kompozitorlarynyñ birleşik agzalaryna kabul edilýär.Ol tä ömrüniñ ahyryna çenli ýaşlara elinden gelen kömegini gaýgyrmaýar.Täçmämmet aga 1942nji ýylda Kaka etrabynda tragyk ýagdaýda aradan çykýar.
Kel bagşi Annaberdi aýdogdi ogly(1850-1923)Meşhur Türkmen dutarçysy,saz dörediji kompozitor,halypa Kel bagşi Gökdepe etrabynda Yzgant obasynda daýhan maşgalasynda doglupdyr.Kel bagşynyñ atasy Aýdogdy dutar çalyp bilse-de,ussatlyk derejesine ýetip bilmändir.Kel bagşy öz döwrüniñ meşhur sazandalary bolanGulgeldi ussa,Amangeldi göni,Sary bagşy,we beýleki ussat bagşy-sazandalar bilen duşuşyp,öz ukybini kämilleşdirýär.Şol döwürlerde ýazgy maşynlary bolman soñ,onuñ öz eli bilen çalan sazlarynyñ ýazgysy biziñ döwürmize gelip ýetmändir.Şeýle bolsa-da,onuñ döreden „Hatija“ „Jerenim“ „ Suwa geledir“ „Kepderi“ „ Ak eşekli“ „ Ýusup owgan“ýaly sazlary Türkmen Bagşy-sazandalarnyñ çalynmalaryndan düşmän gelýär.Kel bagşy 1923nji ýylda aradan çykýar.Onuñ şöhraty Türkmen sazynyñ taryhyna ebedilik girdi.
Mylly agañ elinde dargan dutarym. Wi bagyshlañ, sayran dutarym bolmaly 🙂
Amangeldi göni( 1833- 1879)Amangeldi göni arapgala(Isbender)obasynda eneden dogulýar.Ol syçmazlaryň neberesinden bolupdyr. Amangeldi meşhur dutarçy bolup ýetişýär.Onuň men diýip jahil wagty Türkmen topragyna kese ýurtly basybaljylar dürli çozuşlary edipdirler.Şol döwürde Ahala Nurberdi Han hanlyk edipdir.Amangeldi göni ussat tamdyraçy,saz dörediji,mergen,söze çeper bolansoň, Nurberdi Han maslahatçy,sazanda hökmünde ony ýanyndan aýyrmandyr. Nurberdi Han Amangeldini diýseň gowy görüpdir.Han aga ondan maslahat Soraman,hiç bir işi çözmändir. Nurberdi Amangeldiň sözüne halkyň pikri diýip düşünüpdir.Şoňa göräde, ýaşulular bilen duşuşanda, Amangeldisyz geňeş geçirmändir.Maslahatda Ahal ilinde ýüze çykan her bir narazyçyligy bileligde çözüpdirler. Amangeldi Şükür bahşy bilen deň- düşrakdyr.Ýöne ýetgijeklig döwrüne ýeten wagtlary Şükür bahşy Gökdepe etrapyndan göçüp,Ürgenje, soňra bolsa, ymykly kaka etrapynyň duşak obasyna barýar.Olaryň basym-basymdan duşuşmasalar-da, toýlarda, üşmeklerde görüşüpdirler. Amangeldiniň kakasynyň ady Orazalydyr.Amangeldi hakda köp rowaýatlar bar.Amangeldi ýaşka,gözüne ilen zady göterip gidiberipdir, diýýärler.„ Ogurlyk edeniň eli kesilýärmiş „ diýen gürrüňi eşidip, ol göni ýola gidipdir diýen ýaly gürrüň bar.Ýenede bir rowaýatda Amangeldi awa gidip,işi paşman aç halda öýe gelýärkä, ýolda molla düşüp, onuň öýünde unaş içip: „ Ind-ä bir gönilendim „ diýipdir.Molla bolsa: „ gönilenen bolsaň indiden beýläk seniň adyňa Göni garyn goýýarys „ diýýär.Haýsysy dogry bolsa-da bü gürrüňlriň Amangeldiniň ussat tamdyraçy bolup ýetişmegine päsgel bermändigi welin çyn.Amangeldi Nurberdi Hanyň köşgünde bolanda,goşun serkerdeleri hem Amangeldini örän ýagşy görüpdirler. Ylaýtada Berdimyrat Han(Nurberdi haniň ogly),dykma serdar,Öwezmeret serdar,kerimberdi işan, Atalyk Han onuň ussatlyk bilen çalýan sazlaryny höwes bilen diňläpdirler.Amangeldi göni Gökdepe urşuna gatnaşanlaryň biri.Ol esgerler bilen galanyň bir burçuny gorapdyr dien gürrüň hem bar.Gowga gatnaşýan adamlaryň biri bolan Kepele kör bahşy hem onuň ýanynda bolupdyr.Kör bahşy Kepele obasyndan bolmaly.Kepele kör (Batyr bahşy)söweş gidip durka, aýdym aýdyp,saz çalyp, söweşjeňleri ruhlandyrypdyr.Ol şol ýerde-de ok degip ölýär.Amangeldi göni ýeke ussat tamdyraçy bolman, köp aýdym-sazlary hem döredip- dir.muňa mysal edip, „ Saltygy „- „ Gökdepe mukamyny „ -„ Burnaşagy „- „Alagaýşlyny „we beýlekileri görkezmek bolar.Amangeldiniň döreden „ Heserli „- „ Jeren kyblam „- „ Jelil „„ Haji golak „ ýaly ençeme mukamlary hem Türkmen saz sungatyny müdimlik baýlaşdyrdy.Amangeldi „ ýeňdik „ diýlende kybla tarap ýüzüni tutup, namaz okap durka ok degip wepat bolýar.Amangeldi söweş edip ýörkä, Nurberdi Han Mary etrapynda kesel ýatypdyr.Ol Gökdepe gelip Amangeldiň guburynyň ýanynda çöke düşüp, bozulypdyr.Nurberdi Hanyň ogly Berdimyrat Hanam şol söweşde wepat bolýar.Nurberdi Han oglunyň gahramanlarça ölenine buýsanipdir.Ýöne ol “Indi Amangeldi göni ýaly sazanda bü golaýda döremez.Amangeldini hemişelik ýitirdik”diýipdir.Gökdepe söwesi: 28 awgust, 1879 – 12nji Januar 1881 bolan. Türkmen aýdym-sazlary görşüňüz ýaly hemmesi dürmüş wakalara degişli.