Kaban üstüne perişde gondy.
Kaban üstüne perişde gondy.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 52/52 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 28 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Kaban üstüne perişde gondy.
● Doly tekst
● 52/52 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 28 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 52
sylap seniň hakykatyň tarapdarydygyň begendiriji habar, her bir dindar elbetde her hereketinde Allahyň razylygyny gözlemeli, elbetde Allah hem hemişe diňe dogry bolmaklygy buýurýar.
diýmek sen hem haça çokunmaklygy, krest etmekligi ýazgarýan ekeniň. ýöne gynansakda meniň hristian diýip tanaýan tanyşlarymyň bary bu hereketleri hristian dininiň bir ybadaty hökmünde ýerine ýetirýär, dogrysy muny etmeli diýen ýazgynyň siziň Injiliňizde ýokdygyny diňe senden eşidýän. men gyzyklanyp görjek şu barada, işdeşlerimiň birinden soraryn... eger Injilde bar diýse, sen hem ýok diýýäň diýmek ikiňiziň okaýan Injiliňizde üýtgeşiklikler bar, estagfuruUllah men bir zady subut etjek bolamok, bolsun bolmasyn meniň ün hiç ähemmiýedi hem ýok! ýöne seniň şol siziň diniňizde şeýle, beýle diýip ýadawsyz ýazgylaryň doýurdy... käbir zatlary diskussiýa etjek bolsak mejbury gyzyklanmaly bolýan... iň gowusy her kim öz dini bn bolmalymyka diýýän... seniňem yslam bn işiň bolmasyn, bizä şeýle-de yslam ähli duýgularymyzy ruhumyzy bedenimizi aklymyzy kanagatlandyrýar, başga dinlerden ýalňyşlyk gözläp öz dinimizi tanajak bolmamyza mätäçlik ýok!
Oraz diýdi: sylap Allahyň butparazlygy nähili ýazgarýandygyny dogry belläp geçipsiň!
ýöne ikinji sözlemiňde bolsa öz ynsapsyz pikirleriňi öňe sürüpsiň,
çünki yslam dininiň birhudaýly dindigini, ýagny sejde diňe Allaha
edilmegini ündeýändigini bu gün hiç kim inkär edip bilmez... ýöne
elbetde Allahyň ynsana beren iň uly nygmatlarynyň biri hem oň ygtyýaryny
öz eline berenligidir! ýagny ynsan dogry ýoly hem saýlap biler, ýalňyşy
hem... ol onuň öz elindäki zat!
Oraz sen maňa, Hudaýyň Ýazgylarynyň heý bir ýerinde yslamyň iman sütüniniň biri bolan gara daş haj parzy barada aýdyp geçen ýerini görkezip biljekmi? Ýazgylaryň hiç birinde şeýle praktika ýok, tersine muňa meňzeş praktikalar ýazgarylýar. Ine bu sebäpden Mukaddes Ýazgylarynyň we Kuranyň pikiri gapma-garşy gelýär! Haýran galdyrýan tarapy hem yslama çenli butparaz araplaryň sejde edýäni we daşyndan aýlanyp haraý isleýäni gara daş bolupdyr yslam bolsa bu praktikany aradan aýyrman, iman ýolunyň bir sütüni edipdir!
Oraz diýdi: Kurany okan ýa-da o barada eşiden her bir adam bilýändir, Kuranda Isa as
we Allahyň Oňa iberen mukaddes kitabyny Injile nähili hormat
goýmalydygy barada. Sylap men saňa öň bir teswirimde ýazypdym Kuranda
Isa as-yň adynyň näçe gezek uly hormat bn aýdylyp geçilýändigini,
gaýtalap oturmaýyn. şeýle zady okanyňdan bileniňden soňam ýokarky
pikirleri ýazyp bilýän wyjdanyň nähili zaýalanandygyna göz ýetirse
bolar!
Oraz hormatyň üçin minnetdar! Seni hem hormatlaýan, çünki näçe garharyň gelse-de özüňden çykaňok ýada agzyňy hapalamaýarsyň...Öz diniň üçinjan çekýäniň we imanynňda berk durmaga çalyşýanyň hem sylaýan...Ýöne seniň hakykaty bilmegiňi isleýän! Ine bu sebäpden düşündirmäge çalyşýan.
Gel indi Yslamyň Isa Mesihe bolan hormaty baradaky gürrüňe geleli, bu nähili bolýar, bir tarapdan hormat goýýaryn diýýärsiňiz, bagşa tarapdan Isa Mesihiň Özüniň aýdan sözlerini hem, eden işlerini hem taglymatyny hem ret edýärsiňiz, olara birje hem iman ýok. Bir tarapdan biz Injili kabul edýäris diýipde, Injilde aýdylanlary boş habar hasaplaýarsyňyz. Munuň sebäbini hem Hudaýyň Injiliniň üýtgedilendigini aýdyp Injile şübhe döredýärsiňiz! Beýle bolup bilmez, çünki Ýazgylaryň hiç biri hem biri-birinden soňra gelse-de, olary üýtgedilen, ýitip giden, indi olary okamaň diýmedi. Tersine Isa Mesih Özi baradaky aýdylanlara düşünmekleri üçin Mukaddes Ýazgylary olara düşündirdi we okamagy ündew etdi! Sen akylly oglan meniň diýjek bolýanyma düşünmeli, özüň hem bu tersligi görýän bolmaly!?
däliň bir belläni diýlişi ýaly, sylap ýene bir gezek yes i confirm that haj yslamyň iman sütünleriniň biri we bu haj ybadaty seniň pikir edişiň ýaly däldigini saňa birnäçe gezek düşündirildi! sen ýa düşünmek isläňok ýa-da asyl butparazlyk sözüniň manysyna doly düşüneňok! but'parazlyk, ýagny butlardan Iläh ýasamak, olara ýaradyjy hemme zada güýji ýetýän nazary bn bakmak... ýöne millionlarça hajylaryň Käbä edýän zyýaratlarynda, birinde hem beýle pikiriň ýokdygyny özüň hem tassyklapdyň, ýöne näme ýene-de gaýtalap şol bir zady her bir blokda ýazýanyň welin akyllylyk däl.
sylap men häzir iş ýerimde welin kän ýetişemok ýazmaga, ýazyber gijirägem bolsa eger sorag beren bolsaň jogaplaryn.
Oraz :sylap ýazýan zatlaryňy pikirleriň bn dälde duýgylaryň bn ýazýandygyňy
her sözlemiňde duýsa bolýar! sen nirede okadyň Allahyň iň azyndan 4
aýala öýleniň diýýänini?! hany gürlesene, aýt erkek ýaly... ine Kuranyň
pylan aýatynda, ýa-da pygamberimziň pylan hadysynda iň azyndan 4 aýala
öýleniň diýen ýazgyny goý şu ýere, eger goýup bilmeseň hem ýalan
sözländigiňi, töhmet atanyňy boýnuňa al...! düýn bir temada diskussiýa
edipdik bu barada, seniň ýazýan zatlaryň barada Injilden delil getir
diýip 3-4 gezek gaýtalan soragymyzadama konkretno jogap tapyp
bilmediň... indi nä ýüzüňe bärde ýene-de şol bir zady gaýtalaýaň!?
Oraz men iň azyndan diýip nädogry sözlemi formirowat edipdirin bu üçin ötünç soraýan. Ýok yslamda, iň köpünden 4 aýala öýlenen bolup bilýärsiň nika esasynda. Ýagny birwagtyň içinde 4 aýala çenli aýally bolmak rugsat berilýär. Bu barada Kuranyň 4:3 aýadynda gürrüň edilýär.
Emma bu buýruk welin Muhammede degişli bolmandyr, näme üçindigini belki Oraz dost sen düşündirersiň! Näme üçin Kuran ýagny Allanyň sözi gelip musulmanlara diňe 4 aýala çenli öýlenip bilersiň diýýär, emma Muhammet 4-den köp öýlenipdir, munuň üstesine-de köp gul-gyrnak aýallary hem bolupdyr...? Bu barada näme üçin Muhammede aýratyn bir priwilegiýa berilipdir? Ine bu üçin bolsa Kurandan başga bir aýat diňe Muhammet üçin inipdir Kuran 33:50
Mysal üçin Töwratda ruhy ýolbaşçy bolan adama ýada ysraýylyň patyşasy boljak birine köp aýal almak gadagan edilýär Bu ýerde bolsa tersine?!
Açyk sorag berýänime gaty görme dost ýada gaharlanma!
Oraz dost aytdypdyrlara * adam diyenin adam sozune dushmese, ondan otlap boren mal yagshy diyip* bu sylaba nace mysallar getirildi ona aytdynam bir oydaki akja goynuma aytdynam bir, gaytam goynum akylly sylapdan aylan diyende dushunya. On gozuni pul gapypdyr newsim agyrya. Eshegi nace ursanam shol eshekligidir. Sylap hatda shondanam pes gynansagam dunyade hristiyanlan 99prasenti yalnysh yoldan baryar sholary gorman musulmanlan ustine dyzayan adama dushundirjek bolyas. Ol yonekey ynsan bolsa dushunerdi ol eshek shon ucinem dawa tuzzuryar.
Pygambermiziň
(s.a.w)
köp aýala
öýlenmegini dillerine çolaýarlar
we aýyplaýarlar.
Ilki bilen
şuny aýdaýyn,
bu meselede
öňde-soňda
gep edýänler,
hiç
bir zat okamadyk
we pikir etmedik kişilerdir.
Eger olar
Megazi
we
Siýer-e
(Pygambermiziň
söweşlerinden
we durmyşyndan
gürrüň
berýän
kitaplara)
sähelçe
göz
aýlasalardy,
onda
özlerini pese gaçyrjak
beýle
bir soragy soramazdylar.
Bu soragy häzire
çenli menden bäş-alty
ýerde soradylar.
Men-de
her gezeginde azda-kände
käbir
zatlar düşündürmäge
synanyşdym.
Bu gezek-de
olardan ýadymda
galanlaryny gaýtalamakçy.
Peÿgamberler Soltany
Hezreti Muhammet Aleýhisselamyň
öýlenmekleriniň
aňyrsynda
dürli
maksatlar bar: Onyñ
öz şahsyÿeti bilen baglanyşykly hususlar,
aýallaryna
öÿlenmekde göz öñünde tutlan maksatlar we zerurlyklar, aÿallaryndan käbiriniñ
hususy ÿagdaÿlary...
Häzir
nobat bilen bu aýratynlyklary
yzly-yzyna
derñäp
geçeliñ.
Ilki bilen Onuň
päk
şahsyýetiniň
üstünde
duryp geçeliň.
Her zatdan ozal
şu bilinmelidir,
ýagny Ol
uly hormatyñ
eÿesi
ýigrimi bäş
ýaşyna
çenli hiç
öylenmedi.
Ol,
yssy
ülkäniň
hususy
ýagdaýlary-da
gözöňünde
tutuljak bolsa,
onda Onuň
munça
wagytlap päk
namysly ýaşamagy,
bu hakykatyňda
şu güne
çenli
şeÿdip kabul edilmegi,
eýýäm
munyň özi-de
Onda namysyň
esasydygyny,
şeýle
hem güÿçli
bir erke we kanagata eýedigini,
öz nebsine buýrup
bilýän
beýik
ynsandygyny görkezýär.
Eger bu meselede
sähelçe
bir kemterlik bar bolsady,
onda muny onyň
gadymky we häzirki
günümüzdäki
duşmanlary
sähelçe
wagtyň
içinde
jahana ýaýmakda
çekinmezdiler.
Aslynda,
köne-ýu-täzeki
rakyplarynyň ählisi
hiç ýokmajak
garalyklary ýöňkeseler-de,
bu meselede welin,
Oňa
hic bir zat diýmäge
het edip bilen däldirler.
Pygamberimiz
(s.a.w.)
ilkinji gezek ýigrimi
bäş ýaşlaryndaka
öýlenipdi.
Bu öÿlülik
Allah we Resuly nazarynda aÿratyn orna eýe bolmak bilen
birlikde ozal iki gezek durmuşa
çykan kyrk ýaşyndaky
bir aýal bilen bolupdy.
Bu bagytly ojak ýigrimi
üç ýyl dowam edip,
pygamberligiň
sekizinji ýyly,
ÿapylan bir perde mysaly
yzynda ajy bir hasrat goýup
tamamlanypdy. Efendimiz
(s.a.w.)
ýene-de
öňkisi ýaly
ýeke-ýalňyz
galypdy. Hawa,
ýigrimi üç ýyllyk
bu bagtly durmuşdan soňra
maşgala,
çaga-çuga
ähli zady bilen täzeden
dört-bäş
ýyl sallah bolup ýaşapdy,
ol wagt Onuň ýaşlary-da
elli üçe
ýetipdi.
Ynha, Onuň
soňraky
bütün
öýlenme işleri
bu ýaşdan
soňra, ýagny
ýanýoldaşa
bolan ünsüň
azalýan
döwürlerinden
başlanýar
we dowam edýär.
Şeýle
hem ýaşy
birçene baranlara hossaly täsir
edýän yssy
ülkede elli bäş ýaşdan
soňraky tutulan bu
öýlülikleri
ynsanyň tebigy hallaryna laýyklap
ýa-da
şehwet bilen baglanyşykly
ahwal ýaly görmek,
bu ne-hä
ynsap,
ne-de akyl
ýoly bilen makullanylyp bilinjek zatdyr.
Bu
ýerde akylymyza
gelip biljek beýleki
mesele-de
pygamberlik wezipesi bilen köp
öýlenmegiň
biri-birine
utgaşýanlygydyr.
Ýeri gelende, muňa-da bir-iki sözlem bilen degip
geçeliň.
Ozalbaşdan şu bilinmelidir, ýagny
ýokarky ahwalatlar bilen baglylykda süÿde siňe seredip, onda gan görjek
bolýanlar hiç bir din we prinsipi kabul etmeýänler bolup, olaryň beýle bir zady
dillerine çolamaga we aýyplamaga asla haklary ýokdyr, çünki olar rafiziler ÿaly
ähli ÿöregelere garşydyrlar. Olaryň özleri hiç bir kanuna we kada tabyn
bolmazdan, gaty köp aýal bilen gatnaşyk gurarlar, hatda öz mähremleri
(nikalanmasy haram bolanlar) bilen nikalanmagy-da makul görerler. Ýa-da olar
Hristiýan we Ýahudiler ýaly Ähli Kitap bolanlardandyr. Eýsem olaryň hüjümü-de
ynsapsyz, bet niýetli we çuňňur oýlanylmazdan edilen hüjümdir, hatda öz
at-abraýlaryna gynanyljak bir ýagdaýdyr. Çünki Injil we Injile ynanýanlaryň
kabul edýän we boýun egýän, Töwrat we Töwrata ynanýanlaryň öz pygamberleri hasap
edip, olara uýýan, nije beýik pygamberleri bar bolup, olar has köp aýala
öýlenendir we başlaryndan has köp nika geçirendir. Diňe Süleýman Pygamberi we
Hezreti Dawudy (a.s.) mysal getirseň-de, onda ýokarky jedelkeş, dawaçyl
toparlaryň ikisi-de adalatsyzlyk edendikleri aç-açan orta çykar. Şonuň üçünde
köp aýala öýlenmeklik Pygamberimize (s.a.w.) mahsus, hamala hut Onuň başlan däbi
bolmazlyk bilen birlikde, beýleki tarapdan köp aýallylyk, pygamberligiň ruhunada
gapma-garşy bir zat däldir. Şunuň bilen birlikde, soňraky ýörite düşündirmäge
synanyşjak meselelerimde görüp geçjekligim ýaly, köp aýala öýlenmekligiň
pygamberlik wezipesi nukdaý nazarynda sansyz-sajaksyz bähbit we peýdalary
bardyr.
Hawa, köp aýala öýlenmeklik, onda höküm
we buýruk bilen gelen Nebiler (Pygamberlik) üçin bir tarapdan zerurdyr. Çünki
diniň maşgala mähremligi içinde ýüze çykýan gaty köp taraplary bar bolup, ondan
diňe ol adamyň nikalysy habarly bolup biler. Şol sebäpli-de, diniň bu
taraplaryny düşündirmek üçin haýsydyr bir göçme manyly sözleri ulanmak we
satiriki meňzetmeler bilen düşündirmek usuly köplenç düşünjäni bulaşdyrar we
özenini aňlatmagy kynlaşdyrar. Her bir zady mümkin boldygyça anyk düşündirjek
mürşidlere (dogry ýol görkezijiler) zerurlyk bardyr.
Ynha, her bir zatdan ozal Pygamber
ojagyndaky bu tämiz we päkize aýallar, zenanlyk älemine tarap ýol görkezmek,
görelde bolmak we teblil (hak ýola çagyrmak) wezipesine bellenenleriň we ony
ýaýradyjylaryň biri bolmak bilen, Ol, Pygamber üçinde, pygamberlik üçinde,
zenanlyk älemi üçinde gerekdir, hatda zerurdyr.
Beýleki bir ýagdaý-da, umuman aýdanyňda, Serwerimiziň
aýallary bilen baglanyşykly bolup, ol hem:
Aýallarynyň arasynda garry, orta ýaşly
we ýaşlar bolmak bilen, aýallara mahsus belli ýaşlardaky ahwalata degişli dürli
hökümler çykarylýar we ol hökümler, hut Pygamber (s.a.w.) ojagyndaky bu päkize
aýallar saýasynda durmuşa geçirilip, dumly-duşa ýaýylýardy.
Aýallarynyň her biri, dürli
tire-taýpalardan bolmagy sebäpli, ilki bilen ol tire-taýpalar arasynda, soňra-da
ol Eziz Şahsyýet bilen garyndaşlygy ýola goýan bütün kowumlaryň içinde, düýpli
bir söýgä, aragatnaşyga, birlige tiz ýol açylýardy. Her bir tire we taýpa, Ony
özüniňki hasaplap, din duýgysy bilen birlikde garyndaşlyk baglylygy bilen hem
Oňa özünü has ýakyn duýýardy.
Her bir tireden alan aýaly, Pygamberiň
özi durmuşdaka hem-de Ol rehmete (bakyýete) gowşanyndan soňraky döwürde hem öz
kowmynyň arasynda ýokary derejede dini hyzmata wesile bolup bilýär. Ýakyn-u uzak
tutuş garyndaşlaryna Pygamberimiziň pygamberlik wezipesiniň gizlin we aýan
taraplaryndan düşündirijilik işini ýerine ýetirýärdi. Onuň saýasynda aýal-u
erkegi bilen birlikde tutuş tiresi-de Kur’any, Tefsiri, Hadysy ondan
öwrenýär we diniň ruhundan habardar bolup bilýärdi.
Bu öýlenmeleriň üstü bilen Hebiýýi
Ekmel (Kämillik nusgasy bolan Pygamberimiz) edil bütün Arabystan ýarymadasy
bilen nurana ýakynlyga ýol ýasap, ol täze ojaklaryň-da arzyly myhmany halyna
gelipdir. Soňra ol töwereklerdäki herkes bu ýakynlygyň üsti bilen Ol beýik
ynsana ýakynlaşyp bilýärdi we dini buýruklary öwrenip bilmäge mümkinçilik
tapýardy. Şol bir wagtda bu aýry-aýry taýpalaryň her biri Ony özüne ýakyn
saýýardy we bu ýakynlyk bilen buýsanýardy. Mahzum ogullary, Ümmü Selemäniň
(r.a.) üstü bilen, Emewiler Ümmü Habibäniñ isti bilen, Haşimiler Zeýnep binti
Jahşyň (r.a.) üstü bilen özlerini Oňa ýakyn kabul edip, bagtyýar hasaplaýardy...
Bu ýere çenli aýdylanlaryň
hemmesi umumy häsiýetliräk ahwalatlar bolmak bilen, käbir babatlarda beýleki
pygamberlere hem degişli bolup biljek zatlardyr. Indi bolsa meseläni hususy
çygyrda we birin-birin, her aýalyň hal-ahwalatyny seljereliň. Hawa, wahiý bilen
goldanan Pygamberimiziň buýsançly durmuşynyň ýanynda logikanyň hiç hili
manysynyň ýokdygyny, başgaça beýan edilişine görä bolsa adamzat düşünjesiniň
Fetaneti Azamyň öňünde baş egip iki-büklüm halyna gelýändigini bu ýerde hem
göreris.
Pygamberimiziň (s.a.w.) ilkinji aýaly Hezreti Hatyja enemizdir. Onuň Özünden on
bäş ýaş uly bolan bu päkize aýala öýlenmegi, her bir ojak, maşgala üçin iň uly,
iň mukaddes nusgadyr. Tutuş ömür boýy bir-birlerine berk we çuňňur wepadar
galyşlary ýaly, ol – Hatyja enemiz aradan çykandan soňra hem Serwerimiz, Ony hiç
bir zaman unutmandyr, hatda her bir wesile we pursatda ondan gürrüňler açypdyr.
Hezreti Hatyja rehmete gidenden soňra Pygamberimiz (s.a.w.) dört-bäş ýyllap
öýlenmändir. Başynda bir topar ýetimiň barlygna garamazdan, ähli kynçylyklara
döz gelip, birnäçe ýyllap şol bir wagtyň özünde hem enelik hem-de atalyk
wezipesini ýöredýär. Eger-de, onuň aýallara garşy meÿli bolsady, Onda Ol, heý,
şeýle hereket edermidi?..
Öýlenmek nobatyna görä bolmasa-da Pygambermiziň (s.a.w.) ikinji aýaly Aýşe-i
Syddykadyr. Ol Pygamberimiziň iň ýakyn ýoldaşy we dosty Ebubekir Syddykyň
gyzydyr. Bu hadysa, ýagny Pygamberimiziň onuň gyzyna öýlenmegi öz bütün ömrüniň
ajysyny-süýjüsini deň paýlaşan, bilelikde geçiren bu beýik ynsana Beýik Nebiniň
iň ÿokary derejedäki hormatydyr. Bütün adamzat nesli gutaranda– ahyretde, Oňa
bolan ýakynlygy, garyndaşlygy-da bu saýada boljakdyr. Hawa, Aýşe-i Syddyka bilen
Hezreti Ebubekir, maddy we ruhy taýdan aralykda hiç hili iş galmajak şekilde
Pygambere şeýle ýakynlyk mertebesine ýetipdi.
Aýratynam Hezreti Aýşe ýaly örän akylly-başly, özbolyşly ýaradylyşa eýe bolan
zenan, Pygamberlik ýolunda Oňa doly mirasdar bolup biljek şekilde ýaradylan
ynsandy. Durmuşa çykandan soňraky durmuşy we has soňraky üstünlikleri bilen
şeýle netijä gelnipdi. Ýagny ol beýik zenan, bolaýsa diňe Nebi (Pygamber) aýaly
bolup biljek ynsandy. Ýöne ol gerek ýerinde iň beýik hadysçy, iň kämil tefsirçi
we iň saýlama fykyhçy hökmünde özüni tanadypdyr, Muhammet (s.a.w.) daşky görnüşi
we içki duÿgulary bilen doly düşünÿär we Oña kemsiz bir şekilde wekilçilik
edýärdi.
Şol
sebäpli Serwerimize düýşünde onuň bilen öýlenmegi buýrulÿar we Ol heniz onyň
(Aýşanyň) gözlerine başga hyýal girmezden Pygamber ojagyna gadam basÿar...
Bu
gurlan durmuş atasy Hezreti Ebubekir (r.a.) üçin-de şeref we abraý wesilesi
bolýardy. Zenanlyk äleminde-de bütin ukyp we başarnyklaryny kämilleşdirip,
Serwerimiziň iň baş talyplaryndan biri bolmak bilen birlikde, ynsanlary dogry
ÿola çagyrmak we olara wagyz etmek babatda beýik mürşide we mubellige bolup
taÿynlanjakdy. Ynha, şunlukda, ol, hem bir ýan ýoldaş, hem-de bir talyp hökmünde
Pygamber ojagyna aýak basypdyr.
Ýene-de öýlenmek nobatyna görä bolmasa-da Pygamberimiziň üçünji aýaly, Ummu
Selemedir (r.a.). Mahsum taýpasyndan we ilki musulman bolanlardan bolan Ummu
Seleme, Mekkede jebir çeken, horlyk gören, ilki Hebeşistana, soňra-da Medinä
hijret eden we ol günki şertlerde, ilkinji hatardakylar arasynda orun alan
ynsandyr.
Özi
bilen birlikde bu uzak we külpetli ýollara döz gelen adamsy-da bardy. Ol Ummi
Selemäniň nazarynda deňi-taýy bolmadyk bir ynsandy. Ol öz bütün dertli döwrini
bilelikde başdan geçiren bu ägirt kişini, ýagny durmyş ýoldaşy Ebu Selemäni
Medinede elinden aldyranyndan soň, çagalary bilen baş-başa galdy. Ýurdundan,
öý-öwzaryndan uzakda, bir süri ýetim bilen, durmuş külpetlerini omzuna ýüklän bu
aýal, ilki bolup hossarlyk, mähir sözüni we goluny Ebubekir (r.a.) we Omar(r.a.)
uzadýar, emma ol bu teklipleri kabul etmeýär; eýsem onuň gözüniň öňünde ýoldaşy
Ebu Selemäniň ýerini tutjak ynsan ýokdy.
Iň
soňynda oňa öýlenmek teklibi bilen Allah Resuly (s.a.w.) gol uzatdy. Bu hem örän
tebigydy, çünki Yslam we iman ugrunda hiç hili pidakärlikden çeke durmaýan bu
beýik aýal, araplaryň iň asylzada taýpasynyň uzak wagt asylzada bolup ýaşandan
soňra horluga, gedaýçylyga rowa görülmezdi. Ýogsa-da, yhlasdyr ýürekdeşligi we
Yslam üçin ähli zada taýýar bolmagy pikir edilse, oňa hökmany suratda gol
uzadylmalydy...
Ine,
älemleriň buýsanjy Pygamberimiz ony nikalap almak bilen, oňa bu saýalyk golyny
uzadypdyr. Şeýdip hem Ol öz ýaşlygyndan buýana ýerine ýetirip gelýän,
hossarsyzlara göz-gulak bolmak we ýetimlere gol uzatma iş we wezipesini ol günki
şertleriň, ýagdaýlaryň talabyna görä, bu şekilde ýerine ýetiripdi.
Ummu
Seleme-de Hezreti Aýşe ýaly akylly-başly we aňly düşünjeli bir aýaldy. Mürşide
we mubellige bolup biljek ukyplara eýedi. Şonuň üçin, bir tarapdan mähir eli ony
goraw astyna alsa, beýleki tarapdan-da, aýratynda zenanlyk äleminiň minnetdarlyk
duýjagy bu talyp, şeydip ylym we irşad medresesine kabul edilýärdi. Ýogsa altmyş
ýaşyna ýakynlaşan Fahri Kainat Serwerimiziň bir süri çagaly, ýaşyda bir çene
baran dul aýala öýlenmesini, öýlenip bir sürü, borç-külpet astyna girmesini,
başga hiç bir zat bilen düşündirip bilmeris. Hususanda aýallara bolan jynsy
arzuw we islegi bar diýibä asla we hiç bir zamanda düşündirip bilmeris we
bilmezlerem.
Iki
Jahan Serweriniň beýleki bir aýalyda Remle binti Ebu Sufýandyr. Ummu Habibe
(Ummu Habibe – Remle binti Ebu Sufýanyň lakamydyr), Pygamberiň(s.a.w.) we
Pygamberligiň garşysyna bir döwür goh baryny turuzyp, küfrüñ wekili bolan Ebu
Sufýanyň gyzydyr... emma bu hatynyň özi welin, ilkinji musulman bolanlardan we
birinji hatarda orun alanlardandy. Kynçylykly agyr döwürde Hebeşistana hijret
edip, ol ýerde öňki adamsynyň öňürtü hristian dinine geçenini, soňra-da aradan
çykanyny gören, dertli bir aýaldy...
Ol
günki gün sahabalar san taýdan azdy, mal, baýlyk tarapdan bolsa diýseň garypdy.
Köpüsiniň kimdir birine seredip biljek, onuň durmuş mydarasyny üpjün edip biljek
ýagdaýlary-da ýokdy. Şonuň üçin-de Ummu Habybä nätmeli? Ýa-ha dogry ýoldan
çykyp, hristianlaryň täsirine duçar bolmaly ýa-da ol wagtda heniz küfüriň ojagy
bolan atasy öýüne dönmeli, ýa-da bolmasa,gapy-gapy aýlanyp gedaýçylyk etmelidi.
Bu diýseň dindar, diýseň at-abraýly, asylzada maşgala tarapdan-da iň bir bay
aýalyň beýle işlere baş goşmagy-da hiç bir babatda mümkin däldi. Ýekeje bir
çykalga galýardy, Ol hem Serwerimiziň ara goşulmagy we oňa öýlenmegidi.
Ynha,
Ummu Habyba bilen öÿlenmekde şol maksatlar göz öñünde tutulÿar. Dini üçin her
hili kynçylyklara döz gelen bu aýal, ýurdundan ojagyndan uzakda, negirleriň
arasynda, üstesine-de adamsynyň dinini üýtgetmegi we aradan çykmagy ýüregini
para-para eden günlerinde, Nejaşiniň huzurna çagyrlyp, Pygambermiz bilen nikasy
gyýylýardy. Bu bir tebigy zatdy. Muny aýyplamag-a beýle-de dursun, gaýtam,
ýagdaýlara çuňňur düşüniljek bolsa, ony, Rahmäten-lilälemin bolmagyň talap
edýän bir meselesiniň ýerine ýetirlişi hasaplap, alkyşlamak gerekdir.
Galyberse-de, beýlekiler ýaly, bu beýik aýalyňda şeýdilmek netijesinde soňra
aýal-erkek gaty kän musulmanlaryň medeni durmuşyna goşjak bir giden goşantlary
bardyr. Ol hem ýokardaky şekilde hem-ä bir ýan ýoldaş, hem-de bir talyp bolup
sagadathana goşulýärdy.
Şonuň
bilen birlikde bolsa, gurlan hut bu ojak saýasynda, küfür we zalymlyk içinde
bolan Ebu Sufýanyň, maşgalasy-da Pygamber ojagyna teklipsiz girip çykmak
mümkinçiligini gazanýardy we öňki garaýyşlarny üýtgedip, kem-kemden
ýumşaýardy... diňe Ebu Sufýanyň maşgalasy üçin däl, eýsem, soňraky bütün
Emewiler nesillerinde beýik täsir galdyryp, hadysa bolma häsiýetinde
kämilleşýärdi. Şeýdip hem, öň diýseň hyrsyz we şol bir tutan ýerini depip ýören,
gözli kör diýilýän bu maşgala hem Ummu Habybeniň nikasy saýasynda soňra diýseň
ýumuşady we her dürli haýry kabul etmäge taýýar hala geldi.
Bagtlylyk ojagyna girenleriň ýene biri-de Zeýnep binti Jahşdyr (r.). Diýseň
asylzada we näzik, şonça-da içki dünýäsi giň bolan Hezreti Zeýnep, Pygamberler
Soltanynyň ýakyn garyndaşy we gapdalynda ösüp-ulalan we ýetişen bir aýaldy.
Serwerimiz (s.a.w.) ony ogyllygy Zeýd (r.a.) üçin soranda-da onuň maşgalasy
biraz saklanyp, ony Serwerimiziň hut Özine berme meýilleriniň bardygyny
aýdypdylar. Ahyry, Pygamberimiziň (s.a.w.) öwran-öwran dilemeginden soňra ony
Zeýd bin Harise bermäge razy bolupdylar. Diýmek, Pygamberimiz ony alaýyn diýse,
soňraky ýüze çykýan käbir bolar bolmaz gep-gürrüňlere galmazdan, şol wagt, heniz
gyzka hem alyp bilýärdi ahyry ...
Zeýd
bir zamanlar azatlygyny, erkinligini ýitirip, ýesirleriň arasyna düşen, özi-de
hebeşi (negr) we soňra Älemiň Serweri tarapyndan erkinlige, azatlyga çykarylyp
göýberlen birisidi. Pygamber Serwerimiz (s.a.w.) ony erkinlige çykarmak bilen
hem, oňa şeýle maşgalany alyp bermek bilen hem, aslynda ynsanlaryň arasyndaky
deňligi üpjün etmek we ýola goýmak isleýärdi. Bu çetin işe-de ýene ýakynlaryndan
başlaýardy. Emma Zeýnep ýaly belent hüý-häsiýetli bir aýalyň, emre boýun
bolmagyndan emele gelse-de, ol gurlan ojak uzak dowam etmejege meňzeýärdi. Bu
gurlan ojak Zeýd üçin-de diňe bir gaýgy-gam we hasratdan başga hiç bir zat
getirmändi.
Iň
soňunda-da özbolyşly görnüşde aýrylyşmak hadysasy boldy, bir sebäp bilen Zeýd
ona talagyny berdi... Serwerimiz şonda-da Zeýdi bu sözünden dändirmäge we gurlan
durmuşyň dowam etdirilmegi üçin jan edýärdi. Edil şol pursatda-da Jebraýyl (a.s)
gelýär we asmany perman bilen Zeýnebiň hut Serwerimiziň özi bilen durmyş
gurmalydygy hakynda emir getirýär. Serwerimiziň duçar bolan bu synagy diýseň
agyrdy, ýagny oňa ol güne çenli, hiç bir kişiniň batyrgaýlyk edip bilmedik bir
zady edilýärdi we ýerleşen, kök uran ençeme adatlara garşy söweş yglan
edilýärdi. Bu diýseň agyr göreşdi. Bu diňe Allah emir edenligi üçin ýerine
ýetirlip bilinjek zatdy. Hut şonuň üçinde Serwerimiz, tämiz şahsyýetine örän
agyr degse-de, öz mukaddes wezipesi we çuňňur gulluk düşünjesi bilen bu işi
etdi. Hezreti Aýşanyň aýdyşy ýaly, eger-de Pygamberimiziň, wahyÿ üsti iberlen
emirlerden bir zatlary gizlemek islesedi, onda Ol Zeýnep bilen öýlenmegi emr
edýän aýatlary gizlärdi. Çünki bu iş Pygamberlik bilen penalanan beÿik şahsyÿete
şeýle agyr degdi...
Ilähi
hikmet bolsa, şeýdip ol tämiz we beýik aýaly - Zeýnebi-de Pygamber ojagyna
salmak bilen, ylym we medeniýet taýdan taýynlap, Hak ýola çagyrmak we Hak ýoly
wagz etmek bilen wezipeli kylmak isleýärdi. Ahyry şeýlede boldy. Soňraky bütin
päk durmyşy bilen, ol hem Pygamber aýaly bolmaklygyň talap edýän
aýratynlyklaryny ýerine ýetirdi.
Mundan başga-da, jahylyýet döwründe, ogullyklara ogul diýilýär we olaryň
aýallary-da edil öz çagaň aýallary ýaly kabul edilýärdi. Jahylyýet döwrüne
degişli bu adatyň aradan aýrylmagy üçin emr berlende, ýene bu işe Serwerimizden
başlanyldy. Kimdir birine Çagam diýeniň bilen, bolmaýşy ýaly, Çagam
diýjegiňiziň aýaly-da siziň gelniňiz bolmaz. Çünki ol gelin talak edilende,
seniň hut öz ogluň gelni bolmanlygy üçin seniň onuň bilen nikalaşmagyňa
päsgelçilik berjek hiç bir zat ýokdur.
Pygamberimiziň Zeýnebe öýlenmegi meselesinde aýdylmaly zat kän bolsa-da, bu
söhbetdeşligimiziň çäginden çykyp gitjekligi üçin, bu meseläni öz başyna derňäp,
aýratyn üstünde duruljak wagtyna goýup, häzirlikçe bu gürrüňi gysga-da bolsa şu
ýerde tamamlamagy dogry hasaplaýarys.
Sagadat ojagy bilen abraý gazananlaryň başga biri-de Jüweýriýe bintul-Harisdir.
Onuň gaÿry dinde bolan taÿpasy bilen, olaryň garşysyna uruş yglan edilipdi we
taýpasynyň aýal-erkegi ýesirlige duçar bolupdy. Soňra-da duýgylary düýbünden
üýtgän, öňki at-abraýy zym-zyýat bolan bu aýal köşkde önüp ösüpdi. Ol ilki
Pygamberimiziň huzuryna getirilende, gözleri gahar-gazapdan dolydy.
Ine,
şol wagt Fetaneti Azam (Pygamberimiz (s.a.w.)) çylşyrymly ahwaly ÿagdan gyl
sogran ýaly aňsatlyk bilen çözdi.
Pygamberimiz (s.a.w.) Hezreti Jüweýriýe (r.a.) bilen nikalaşansoň, Juweýriýe
müminleriň enesi mertebesine beýgeldi we sahabalaryň arasynda uly hormata
mynasyp boldy. Aýratynda Resulullahyň sahawalary Pygamberiň garyndaşlary ýesir
edilmez diýip, ellerindäki olardan düşen ýesirleri boşadanda Jeweýriýäniň
(r.a.) hem-de taýpasynyň doňan köňli büz erän ÿaly bolup eredi duryberdi.
Şeýdip, altmyş ýaşlary töwereginde guran bu öýliliginiň üstü bilen hem Beýik
Pygamberiň gaty köp meseläni sähel salymda çözenligi, gana-jana eýlenen
dartgynly wakalaryň içinden parahatlygyň we dynçlygyň sergin şemallaryny
öwüsdirenligi äşgär bolýar.
Pygamber ojagyna gonan bagtlylaryň ýene birisi Safiýýe binti Hubeýdir (r.a.). Ol
Haýber emirlerinden biriniň gyzy. Meşhur Haýber wakasynda kakasy, dogany we
adamsy öldürilip, tire we taýpasy-da esir alnypdy. Safiýýe (r.a.) hem şol wagt
möwç urýan gahar-gazap we ar-namys bilen ýanyp bişýärdi. Ýöne ynha, nika gyýlyp,
ähli müminler tarapyndan ullakan hormat goýuljak, Efendimize aýal bolmak
mertebesine ýetensoň, sahabalaryň (r.): eje jan-eje jan diýip, tagzym etmeleri
we Efendimiziň kalbyňy erediji özine bendi ediji beýikliginiň öňünde, Safiýýe-de
(r.) bolup geçen hasratly wakalaryň hemmesini unutdy we Pygamberimize aýal
bolmak bilen buýsanmaga başlady.
Aýratyn hem asly ýahuda bolan Hezreti Safiýýäniň üsti bilen, gaty köp ýewreýe
(jöhide) Pygamberimizi ýakyndan görüp tanamak we buz erän ýaly pagyş-para bolup
eremek mümkinçiligi döreýärdi. Bir zadyň üsti bilen her bir zady eden we bir
hal-hereketinde müňlerçe hikmet bar bolan Hezreti Allah (j.j.) beýleki ähli
öýlenmelerde bolşy ýaly, munda hem Beýik Yslamyýetiň we bütin adamzadyň geljegi
üçin gaty köp haýyr we bereket ýaradypdy.
Mundan başga-da şu ýerde duşmanlarynyň içki dünýäsinden habarly bolmak
meselesinde hem bu nikanyň soňraky ymmatyna sapak bolup biljekdigini aýdyp
geçmek has ýerlikli bolar diýip pikir edýärin. Aýratyn hem jöhitler barada...
Hezreti Safiýýe we şonyň ýaly gaýry milletlerden bolan aýallaryň, ol milletleriň
içki ýagdaýlaryndan habardar bolmakda uly ähmeti bardyr, ýöne olar aralaryndaky,
ýagny öz töweregine aralaşan içalylara öz syrlaryny aldyrmasa bolany.
Pygamberimiziň maşgalasy bolan bagtyýarlaryň ýene biride Hezreti Sewdedir. Ol
musulmanlaryň ilkinji hatarynda adamsy bilen Hebeşistana hijret edenlerden we
Ummu Habibeniň kysmatyna meňzeş şekilde, adamsynyň aradan çykmagy bilen ortada
galanlardandy.
Efendimiz öz huzuryna we garamatyna çekmek bilen bu ýüregi ýaralynyň-da ýarasyny
sarady, ony perişan bolmakdan gutardy we oňa beýik ýanýoldaş boldy. Ýogsa-da ol
wakalardan soňra, diňe Efendimiziň nikasy astynda bolmagy arzuw eden bu beýik
aýalyň, bu ýalançy dünýäden islän başga hiç bir zady-da ýokdy.
Ynha, gurnalan bu ojaklaryň ählisiniň arkasynda-da şunyň ýaly äpet-äpet hikmet
we syrlar bolan Pygamber Efendimiz (s.a.w.) bu işleriň içine hiç hili
nebsany-nädogry duýgular bilen giren däldir. Ol Raşid Halifeleriň ilki ikisine
görä bolşy ýaly, wezipeleri bilen hem ýakyndan gatnaşyk gurupdyr. Ýanýoldaşy
boljak aýaldaky ukyp we başarnyk ýa-da beýleki öýlenmelerinde ýekän-ýekän
görşümiz ýaly, düýpli hikmet we syrlar bilen öýlenendir we ýene ençeme agyr
wezipeleri gerdenine çekendir, beýik wezipelerine, töweregindäkilere, bütün
geljege haýyrlydygy üçin şeýle edendir.
Bulardan başga, munça aýalyň
öý-işigi, gün-güzerany, iýmiti, geýim-gejimi ýaly zeruretlerini, iň adyl şekilde
üpjün etmesi we olara bolan mynasybetinde örän çuňňur adalat we hakkaniýete
(Hakdan we dogrulykdan aýrylmazlyk) eýermesi, aralarynda ýüze çykmagy mümkin
bolan düşünişmezlikleri öňünden öňüni almasy, bolan oňşuksyzlyklary ýagdan gyl
çeken ýaly rahatlyk bilen çözmesi, Bernard Şowuň sözleri bilen aýtsak: Iň uly
problemalary-da kofe içen ýaly aňsatlyk bilen çözen, Ol täsin şahsyýetiň Hak
Pygamberligine şaýatlyk edýär...
Hatda bary-ýogy bir aýal we
bir-iki çagany dolandyrmagyň nähili kyndygyny görýän we bilýän biz, ozal başga
ojak guran, başga maşgala modellerine şaýat bolan hem-de giren ojaklarynda eýýäm
ençeme üýtgeşik häsiýetleri alan birtopar aýaly, bir goşgy heňi we ritmi kimin
sazlaşykly edara eden ol beýik we eziz Barlygyň garşysynda iki egilmäge mejbur
bolýarys.
Bir mesele galdy, ol hem Onuň
aýallarynyň sanynyň onun, ymmatyna halal kylnan sanyndan agdyk bolma
meselesidir. Bu ahwalat Pygamberimiz üçin berlen hikmetli hem-de hususy bir
rugsatdyr. Hawa, bilýän we bilmeýän, düşünýän we düşünmeýän gaty köp syr we
hikmetlerimizi öz içine alýan aýratyn bir ýagdaýdyr, kanundyr. Bu meselä bir
müddet zerury rugsat berlen, belli bir müddetden soňra bolsa çäk goýlan we beýle
edilmek gadagan edilen ahwalatdyr.
Sowalyň ähmiýetine görä, meseläni
gaty uzaldanymy bilýärin, meniň şeýle sözi gaty uzaldanyma geçirimlilik
ediljekdigine-de bil baglaýaryn.
sylap dogan minus goydum , name un goyduka dip derrev girip barlap gorer yalak. kop ayallylyk hakynda soragyny kanagatlandyrmak isledim, oraz aga sizem gaty gorman gurrune goshulup jogaplapdyr diyman, otunch soroyan.
Goliwud kinolaryny goryan bolsanyz, edil sho wideony hazirkisindenem gowy edip chykaryp bilya =)
Dymmaklyk akmagyn ortugudir.
Dymmaklyk akmagyn ortugudir.