Umur aganyn bilmeyan zady barmyka????
. Ablybeşer baba – haşarçylaryň piri
2. Abu Hürreýra – çaga pişigiň, ýagny gijeniň piri
3. Awlamyş ata – awuň piri
4. Ak işan – ojardyr sazagyň piri
5. Alaşa pir – keýpi-sapanyň piri
6. Allan pukara – garyp-gasarlaryň piri
7. Aly Şir Huda – gerçek goç ýigitleriň piri
8. Aşyk aýdyň – aýdym-sazyň piri
9. Babadaýhan – ekerançylygyň piri
10. Baba Gammar – dutaryň piri
11. Balhy Şyh – ýylanyň piri
12. Bahaweddin Belagerdan – bazaryň piri
13. Baýrat Göweç – zergärleriň piri
14. Benijan – guşuň piri
15. Burkut baba – ýagyş-ýagmyryň piri.
16. Çiş pygamber – dokmaçylaryň piri
17. Dawud pygamber – demirçi-äheňňileriň piri
18. Düldül ata, Badygaý baba, Sahy baba – dal bedewiň pirleri
19. Hysym şyh – howp-hataryň piri
20. Ebreç baba – puluň piri
21. Eýýub pygamber – ýüpek gurçugyň piri
22. Äraly pir – ýaranyň piri
23. Äşe –Patma – semenedir taranyň, nilgärleriň howandary
24. Ärnazar işan – otbaşyň piri
25. Gaýtarmyş ata – bela-nägehany, her hili howpy gaýtarýan pir
26. Gotur ata – endamy yzalynyň piri
27. Göwender baba – geçiniň piri
28. Habyr Sabyr mama – ýüpekçileriň hemaýatkäri
29. Hanzada pälwan – Halaşir ýolbarsyň piri
30. Hezreti bilal baba – azanyň piri
31. Hydyr (Hyzyr) ata – çölüň piri
32. Idris baba – tikinçileriň piri
33. Jaan-arwah – jynlaryň piri
34. Jelaleddin Rumy – söze suwara suhangöýleriň piri.
35. Kowus-Kyýas – dagdyr deräniň piri
36. Käkil öwlüýä, Hütük gyz – ýitigiň piri
37. Lukman hekim – halk hekimçiliginiň piri
38. Mamak – buludyň piri
39. Meşrep diwana – ýoluň piri
40. Mirhaýdar – ýeliň piri
41. Mirkulal (Pirkulal) – küýzegärleriň piri
42. Molla Nyýazgylyç – gözlenýän zatlaryň piri
43. Musa pygamber, Çopan ata – goýunyň piri
44. Munasyra – garynjanyň piri
45. Nalaç baba – jykyryň piri
46. Newit pygamber – okuwyň, ylymdyr bilimiň piri
47. Nowşynaý Hoja Hoş Naýybaba – juwazyň 18 piriniň kethudasy
48. Paraw Bibi – çagasy bolmaýan gelinleriň hemaýatkäri
49. Pälwan Baba – gaýduwsyz göreşgenleriň piri
50. Pälwan ata – possunçylaryň piri
51. Pirpugta – tamdyryň piri
52. Sarsgyn baba, Hoja Abdylla Ensary – dişi agrynyň pirleri
53. Seýit ata – awçylaryň piri
54. Selman parsy – dellekleriň piri
55. Soltan Hüpbijan – öýlenjekleriň we at aljaklaryň piri
56. Symsyk, Sümek baba – gyrkymyň piri
57. Süleýman pygamber – sebet örýänleriň we suwyň piri
58. Rüstem Zal – garadangaýtmaz batyrlaryň piri
59. Şami Nebi, Kelbohim Kytmyr, Bagtyýar baba – itiň piri
60. Şyh Şeker – süýji gaýnadýanlaryň piri
61. Şyhy Jelil ata – sowugyň piri
62. Şyhym Pukara – ýoly azaşan nerseleriň piri
63. Şyhy Zinde – guýynyň we guýy ussalarynyň piri
64. Welpeteň garyp – atyň, ýabynyň piri
65. Weýis baba – düýäniň piri
66. Ybraýym halylylla – ymaratyň we milletiň piri
67. Ylýas – kölüň we kölden eklenýänleriň piri
68. Ymam Agzam – söwda – satygyň piri
69. Ymam Jöwher – tuduň piri
70. Ysmaýyl goja – noýbadyr mäşiň piri
71. Ýalaňaç baba – gamyş kepbäniň piri
72. Ýaratoz baba – ýaranyň we başyň piri
73. Zeňňi baba – sygryň piri
74. Zikriýa pygamber – agajyň piri
75. Züleýha – aşyk-magşuklaryň piri
Çeşme: “türkmen dünýäsi” diýen gazetden, mirasgär Ümür Esenow.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 42/42 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 3 dekabr 2011 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 42
WEÝS baba = düýäniň biri diýibem bolmalydy
biri = piri bolmalydy
yadyma dushenok,ogryng-pirem bolmaly,men muny isgarimming ustine ayna goyulan stolynda okapdym,galan zatlar tansham bolsa ogryng piri diyip yazypdyr,ya-da bolmoso ol redaktor ozini aklajak bolup yazdymykan...
Menä ynanamok shu zatlara, paraw bibi diydi, Ak ishan jan diydi.
Sholaryn ryzasy uçin baryp goyun kesip gaydya hemmeler. Huday yolundan bashga hiç yere goyun kesilenokmyka diyyan. Ya-da sholaryn yatyr diyilyan yerine baryp, çokunyp, tagzym edip gaydyalar. Bulam dogry däklmika diyyan.
Zeññi babada bolmaly,yone pir bolanyny weli bilemok
Gaty dogry. Adam pir bolar yagny oz imany, salyh amaly bn Allaha yakynlashyp takwa kishi bolar. Hudayyn diyenin jany bn yhlas bn etse her kim ozune pir bolar. Yone pirden bir zat dilemok, ol shirk yaly zat. Hemme zat yeke-tak HUdaydan dilemeli. Hudayam Allah razylygy uchin soyulyar, ony owulya gidip soymak hokman dal.
Bu bir bidgat bolaymasa. Kuranda ya-da sahyh hadyslarda men bular yaly zatlara satashmadym. Delilsiz zatlara ynanyp bilmerin!
JEan Reno bilen Turkmentalyp dogry bellapdirler
Ümür aga ýashan ömründe (häzirem diri) dilden dile geçip gelýän nakyllary obalar, gum etegindäki charwa obalara aýlanyp ata-babalarmyzdan miras galan sözleri encheme ýylyñ icinde 10 müñden gowurak atalar sözini toplap, metbugatda chap etdiripdir. Bu biziñ ýitip barýan nakyllarmyzyñ öñüne bowet boldy.
Türkmeniñ däp-desurlarna, nusgaby folkloryna durshuna galmagyna uly ýardam etdi. Türkmen folkloryndaky Läleleri, Hüwdüleri, Monjukatdylary, köpisini biz Umur aganyñ usti bilen bildik. Ýerine ýetirýän däp-desurlarymyzyñ, shu näme üçin sheýdilýärkä diýen soraga, Ümür aganyñ kömegi bilen jogap tapdyk.
Ýashulynyñ halkyna goýan we goýýan mirasy uly. Gaýybana ullakan sagbolsun aýtýan. Tañryýalkasyn Ümür aga!
Reno aga Il agzy keramat diýip türkmenlerde söz bar. Siziñ aýtýanyñyz dogrudyr belki nädogrudyr . Däp dessur we oña bolan ynanch halk arasynda bar ýöne ony iñkär edeñde-de ol däp bolup galýar. Umuman Her ishde bir haýyr bardyr
Dogry aýtýañ Türkmentalyp aga. Türkmenenle yrym edip gözden-dilden goramak ücin esasanam chagalara alaja gözmonjyk dakýalar we shonyñ goraýandygyna ynanýalar. Ýöne diýýäler gözden dilden alaja dälde Allah goraýar. Emma shony düshindirjek bolsañ, düshinjegen bolmazlar. Esasy zat MIRAS agam
Sagboluñ Didar gelneje, ajaýyp mowzuk. Halanlaryma goshdym
Yusup dost, howwa adamlaryn ichinde her hilileri bar. Esasy zat dogruny bilmek. Dushunmeyan bolmagy mumkin yone ol dogrulygyn yalnyshlygyna delil dal. Pygamber dowrunde-de dushmediler, kopler ya dushunesleri gelmediler. Birnache butlar yasap shona Huday diyenler shol dowrun kapyrlary. Yone onda-da pygamber as. borjundan danmedi we uly miras bolan yslam dinini owredip gitdi. Kabul etmejek adama zorlap kabul etdirip bolmaz. Yone menem bir Allahdan hemme zady soramaly diydim. Kelimani chowurip musulman bolyas. Yone keliman manysam towhyd bolyar. Olam Allahy hemme Allahlyk sypatlarda atlarda birlemek bolyar. Esasy shu dushmeli. Hudaydan soramaly zatlary yaradan soramaly daldigini kelimamiz aydyar. Elbetde kim name ynansa ynanyp biler. Yone Allahdan bashga zada dilap men musulman diymek hem musulmanlyga gelishenok. Musulman hayyr-sher Hudaydan gelyanligine ynanyar. Bendelerden sebap gozlap yormez. Menin diyjek bolyanyma dushunensin diyip pikir edyan. Alaja meselesinde men kop kisha dushundirirdi we kabul edyarler. Yone kabul etmeyanlerem bar elbetde. Olam oz ishleri, zorlap bolmaz. Durmush ozi gorkezyar Hudayyn hikmeti bn. Umur aga bashga name eden bolsa tuweleme, yone Allaha, iman meselesi gelende onda Hudayynky dogry bolyar.
Türkmentalyp, menem bendesinden ýardam dileýänleri goldamok. Munuň özi şirkden başga zat däl. Emma bir uly piriň ýa-da pygamberiň haky üçin /hatyrasyna/ Alladan ýardam dilemekde günäkärçilik göremok.
Bu ýerde maksat kime dileg salýanyňy bilmeli. Ir bilen maşyna münüp Ýa, Dawut jan, bela-beterden /awariýadan/ goraweri! diýmeklik barypýatan şirkdir. Emma Allajan, Dawut Aleýhissalamyň haky üçin Özüň goraweri! diýmeklik dogrudyr.
Alaja meselesi hem gaty gümürtik düşünje bilen, has dogrusy, köplenç ýagdaýda şirke gitmek bilen halk arasynda uly meşhurlykdan peýdalanylýar. Diýjek zadym, alaja sygynmak uly şirkleriň biridir. Alaja özüni gorap bilenok, nädip adamy beladan gorasyn?
Ok, Kab dostum, senin diyyanin wesile (sebap, hatyrasyna, shanyna) diyilyan tema degishli. Ol bolsa biraz ulurak tema onun uchin ayratyn tema achyp shol yerde etsen gowy. Dinimizde bu barada-da kop owrenere zatlar bar.
Kijijek çaga enesi bilen agshamlyk dasharda otyr. Shol wagtam asmanda ýyldyz sünýär.
-Ene ene ana asmanda ýyldyz sündi.
- Oglum Kapyr bashyna diý.
- Näme üçin Kapyr bashyna diýmeli ene?
- Her adamyñ asmanda bir ýyldyzy barmys, ýyldyz sünende bir adam ýogalýarmyshyn. Ýagshy adam dälde ýaman adam gitsin diýip, kapyr bashyna diýmeli oglum!
- Bor ene men indi her ýyldyz sünende Kapyr bashyna diýerin.
- Sheýt oglum.
Çaganyñ beýnisine guýulýan dar düshinje.
Hm bolýala,
Bu sogaty ýetmedik, 7 klasy gutaran we gutarmadyk, ýashan ömründe, horlyk, garaz zähmet bilen geçiren enelermiz.
Atmosfera giñishligindäki musorlar (metorit we.sh.m) ugryny üýtgedip howa giñishligine düshýär we howanyñ surtilmesi esasynda ýanyp ýere ýetmän ýok bolup gitýär. Sünen ýyldyz diýip shuña aýtýalar.