Diplomsyz çörek (Geçen mowzukdan çykaran netijäm)

Düýn gije mowzuk ýazan soň internedim gutardy, şoň üçin köp teswire jogap berip bilmedim. Indi hemmezady arkaýynjyk okap çykaran netijämi täze mowzuk edip ýazaýyn diýdim.

Birinji bilen Jean Reno'nyň teswiri ünsümi çekdi :
"Yene bir zat: Nazar hokumetde dine biznesmenler oturmaly diyipdi, yagny

"torgashlar". Bu tragediya diymek. Hazir hokumetdakilerin 70 Nazaryn

aydyshy yaly biznesmen. Biri ors bazaryn onki bashlygy, biri Et

magazynlaryn onki bashlygy, yene biri birjanyn onki bashlygy (men wise

premyerleri aydyan - galanynyny biliber). Diploom gerek, hemme zat

biznes diymek dal. Ya-da hazirki Turkmengaz konsernin bashlygy okuw

gutarmadyk, torgash"

Jean Reno şonça ýyl  syýasat bilen baglanşykda bolup biznesmenlere "torgaş" diýýändir öýtmändim. Ýagny beýle pes düşünjeli diýip öýtmändim. Biznesmen doktoram bolup bilýä, injenerem. Bir doktor özüne hususy hassahana açsa biznesmen bolýa. Satyş-alyş bu biznesiň diňe bir görnüşi! Soňam Orsa bazaryň başlygy, birjanyň başlygy ýaly adamlar biznesmen däldir. Olar diňe bir ýeriniň (edaraň) dolandyryjylary (menejerler).

Başga turkmen talybyň teswiri birhili pes düşünjeli geldi:
"Yone mashyn meselem dondurma yasayan enjam yasajak bolsan diplomsyz

spezsiz hich hachanam bolmaz. Yone dondurma mashynyn ondurijiden alyp

ozun shondan dondurma yasap satmak uchin diplom gerek dal. Barde dine

satysh ukuby we marketing wajyp"

Doňdurma maşyny näme üçin diplomsyz ýasap bolmaz? Diploma bagyly zatmy? Şumat maňa doňdurma ýasaýan maşyn gerek bolsa elbetde men birinden ony satyn alarn, wagt ýitirmegime degenok (If it isnt broken, dont fix it), ýöne diýeli robot. Size türkmenistanda bolan zat bilen mysal getireýin. INFOMATRIX 2006da biziňkiler robot ýasady. Ýöreýän, adam tanaýan, surata çekýän... Garaz doňdurma öňdürýän maşyndan has komplex(software, hardware tarapdan kyn proekt). Şol robotlary ýasanlarynyň hemmesini şahsy tanaýan (Araňyzda hem tanaýanlar köpdügini bilýän, atlaryny agzap oturmaýyn). Şolaryň hiçhili diplomy şowagt we şumat hem ýok. Esasy fakt, ýasap bildilermi-Hawa!

arslanmyň teswiri:

"Progarmistlik ucin diplom gerek dal diyip biljek dal. Hazir diplomly

programist bilen diplomsyz programistin arasynda tapawudy ish yuzunde

ozunu gorkezer. Muna mysal hazir Google gozleg matory ilki basda

diplomaly programistlerin elinden cykdy. Yagny diyjek bolyan zadym eger

sen okuw okap kop metody owrenip we ozlesdirsen sen kellande hem shonca

ygtybarly ideyalar gelya."

diplomly programist bilen diplomsyz programmistiň tapawudy dälde, ýalta programmist bilen höwesli programmistleriň arasyndaky tapawudy ýazmaly ekeniň. Diplomyň bärde näme baglanşygy bar? Uniwersitetde informatika okan bolsaň bilýänsiň birtopar gereksiz teoretik zatlary öwretýäler. Newton approximation method eýleň beýleň. Ýagny buzatlar real durmuşda köp işe ýaranok. Maňa gerek bolsa öwrenern. Edil şu çaka çenli gerek bolmady, şoň üçin bu zatlar öwrenmek üçin realist adam üçin 4 ýyl gidirmägä degenok. Esasy men dünýä standartlara gabat gelýän web applicationlary ýasap bilýänimi bilýän galan teoriki metodlar maňa bildirenok!

Bibijan:
"Menin pikirim hem diplom hokman gerek. Bizde diplomsyz ishe girip

bolsada, bashga dowletlerde diplomsyz gowy ishe girmek mumkin dyal

(possibility 10% or even less)"

Diplomsyz işe girmek mümkin däl... Dogrydyr, ýöne men asyl birzada düşünemok. Men facebookdan gowy zat ýasap bilýän bolsam men näme üçin facebook'a işe gireýin? Şumat facebook'a registrasiýa bolanyňyzda facebooky ýasan adamyň diplomy barmy ýa ýokmy sizi gyzyklandyrýamy? (aslynda diplomy ýok, Harwardy taşlan oglan ýasady, Mark Zuckerberg) Esasy zat netije,  herkimiň işine ýaraýan produkt bar, diplomlymy diplomsyzmy ýasaldy,hiçkimi gyzyklandyranok. Bibijan, umumy diýjek zadym, sen özüňe hususy ýuristiçeskaýa firma açasyň gelse saňa diplom gerek bolmaýa, saňa diňe sen kelläňdäki bilim gerek bolar. Oň üçinem uniwerde okamak zerurlygy ýok, 4 ýylda öwrenjegiňi bir ýylda da öwrenip bilersiň. Uniwerde okadylýan zatlaryň 50%a gowrak soň işe ýaranok. Kontorany açan soň diplomlyja pahyr ýuristleri alarsyň, olar iş eder senem puluňy sanap oturarsyň.

Şuwagtlykça şeýle. Netijäme gelsem indi, bärdäki köp agzanyň kellesinde iki zat oturdy. Birinjsi: "hökman geljekde birine işlemeli bolarn men, birinie işlejek bolsam maňa hökman diplom gerek! Diplomsyz meni hiçkim işe almaz!" Meniň maslahadym şudy: Birine işlemän özüňize işlejek boluň. Öz özüňizden diplom sorap oturmarsyzňyza 😆. Birini baý edeniňizden özüňizi baýadyň!
Ikinjisi bolsa: "Biznesmenler bu söwdagärler, ýagny Dubaýdan maşyn getirýänler, bazarda çigit satýanlar, komerçiske açýanlar. Men söwda diýilýän zada düşünemok, men biznesmen bolup bilmern" Ýokarda düşündirişim ýaly biznes diňe söwdadan dälde, islendik ugurdan edip bolar. BTW, siz şu tema gireniňizde siziň hasabyňyzdan palança cent gidendir internet üçin (MTS ýa TMCELL jübusine). Olam bir biznes. Olar maşyn getirenoga Dubaýdan.

Fuuu, boldum öýdýän 🙂 Dipllomsyzlyga dowam.

P.S. Uniwerim bilen gyzyklanýanlar bardy. Singapurdaky Nanyang Technological University. Men giremde 2007ji ýylda dünýäde 78ji ýerdedi, şumat bilemok.