Yonekeyje Tapmaca
Gelin shu yonekeyje tapmacanyn jogabyny tapjak bolalyn:
Bir patyshanyn wezirine gahary gelip, ona olum jezasyny berenmish. Yone patysha ony oldurmezden on, ona "in sonky sozlemini ayt" diyipdir we dowam edipdir, "eger aydan sozlemin dogry bolsa, onda jellatlar kellani capyp oldurerler, eger yalnysh bolsa, dardan asyp oldurerler." Yanky wezir sheyle bir sozlem aydypdyr we olumden halas bolupdyr. Ol name diydika?
On bilyanlerin jogabyny derrew yazmazlygyny hayysh edyan.
ps: Sizem shu yerde bilyan gowyja tapmacalarynyzy paylashsanyz gowy bolar.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
◐ 23 teswir saklanypdyr · asyl sany näbelli
Ýazylan saýty: tmolympiad.org · Çeşme: Web Archive nusgasy — tmolympiad.org, 2 aprel 2016 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 23
Menin pikirimche, patyshanyn shahsyeti barada bir zatlar aydandyr. Dogry diyip bilen daldir patysha, yone yalnysh diymegem kyn dushendir.
Ay dost bir komeciga bersene,yenil dal Tapmacan bar?Tuwelleme ynha seninki yaly tapmacalar gyzygyny turuzyar!!! Berekella Hippodameia!
Ahmetturkmen ol tapmacany yazan Hippodameia dalde, Parthenopaeus
Jogabyny men on bilemokdym yone cozjek bolup goreyin, in sony etmage kan is yok ;)
Menin cykaran netijam, Wezir shuny diymeli "Menin shu aydanym dogry bolsa, dardan asyp oldurersiniz yada yalnysh bolsa kellam capylyp oldurulerin".
Subut: (bagyshla, matematika!!! :)
Goy,
p - wezirin aydan sozlemi bolsun
a - kellesi capylyp oldurulyar
b - dardan asylyar
Bular bolsa patyshanyn aydan sozleri:
p -> a
p -> ~b
~p -> b
~p -> ~a
Yokarky 4 sany pikir aytmany ChYN/TRUE diyip kabul edyaris sebabi PATYSHAnyn sozleri bolany ucin.
Indi wezir sheyle bir zat diyyar:
p = (p->b OR ~p->a)
Menin shu aydanym dogry(p) bolsa, dardan asyp oldurersiniz(b) yada(OR) yalnysh(~p) bolsa kellam capylyp oldurulerin(a)
Wezir diyjegini diydi, indi gezek patyshanynky, ol bu sozlemin dogrylygyna yada yalnyshlygyna karar bermeli.
Goy dogry diyip alsyn,
onda,
Goy p = true bolsun.
(p->b OR ~p->a) = true
p->b true bolup bilmez, sebabi patyshanyn oz sozune GARSHY gelyar.
(False OR ~p->a) = true
~p->a hem dogry bolup bilmez, sebabi patyshanyn oz sozune GARSHY gelyar.
Diymek,
False or False = true YALNYSH!!!
Wezirin sozi DOGRY dal, diymek onyn KELLESINI CAPMAga haky yok.
Onda yalnyshmyka? Barlaly
Goy, p = false bolsun.
(p->b OR ~p->a) = false
(p->b=false) AND (~p->a=false) = true
T and T = True
Hmm, diyen sozlemine yalnysh diyip netije cykaryp bolmayar, diymek Dardan hem asmaly dal!
Aslynda yonekeyje tapmacany uzaltdym, bagyshlan. Yonekeyjeligine cozenimden sonra dushundum. Her haysy bir paradox aytsa, patyshadan sypyar sebabi paradoxlara dogry hem diyip bolmayar, yalnysh hem diyip bolmayar. Sheyle yagdayda patyshanyn bar edip biljegi, goybermek.
Ine gysgajyk paradox: "Bu sozlem yalnysh!" (p=~p)
http://en.wikipedia.org/wiki/Paradox
tapmaca ucin sag bol.
Atamyrat, birtopar matematiki amallaryna-ha dushundim diyip biljek dal :), yone eger senin aydyan sozlemin: "Menin shu aydanym dogry bolsa, dardan asyp oldurersiniz yada yalnysh bolsa kellam capylyp oldurulerin".-bolsa onda muna yalnysh diyip dardan asyp oldurer, sebabi, aydany dogry bolsa dardan asman kellesini capyarlar, yalnysh bolsa-da, kellesini capman dardan asyalar. Diymek, patyshanyn wezire "shu sozlemin yalnysh" diymage doly esasy bar.
Bayram: yok shahsyyeti barada dal...
Ahmetturkmen: Sagja bol.
agajanh: Menin ulanyjy adym "Parthenopaeus", adymyn yerinde bolsa "Hippodameia" diyip dur :)... on "Hippodameia" ulanyjy adymdy...
username-a bashga name diyjegimi bilmedim :)...
Atash oz ozune garshy bolyan sozlem diyya.
Mana onem biri "shu name bil: Putinde kichisi, Niyazowda ulusy bar?" diyipdi. Ishsizler shony bilsin.
Men bolsa Parthenopaeus'yn tapmachasy barada kelle doweyin...
PS Oza "dogry" diymegem, "yalnysh" diymegem patysha uly ziyan getirmeli...
Bayram aga, onyn-a "n" harpy :)...
Ine sana gysgaca sozlem, Wezir sheyle diymeli: "Menin bu aydan sozlemim YALNYSH!".
Patysha ol sozlemi dogry diyip bilmez! Ol sozlem dogry boljak bolsa, sozlem yalnysh bolmaly bolyar we patyshanyn OZ kararyna GARSHY gelyar we DOGRY diymegi MUMKIN DAL. Shonin ucin kellesi capylmaz!
Patysha ol sozlemi DOGRY DAL bolsa YALNYSHdyr diyip kabul edip bilmez! Ol sozlem yalnysh bolyan bolsa, icindaki manysynyn TERSI dogry bolmaly bolyar. Sozlemin tersi bolsa, "BU SOZLEM DOGRY" bolyar we shoni kabul etmeli bolyan. Yenede PATYSHANYN oz aydanlaryna biri-birine garshylyk. Nadip patysha shol bir wagtda bir sozleme hem dogry hem yalnysh diyip bilyar?
Paradox - Shol sozlemi yalnysh diysen, DOGRYdygyny cykyar. Eger DOGRY diysen yalnyshdygyny gormek bolyar.
Sheyle yagdayda, patyshanyn OZ SOZUNE GARSHY GELMEZDEN, ony asmagy we kelle capmagy mumkin dal.
QED.
p.s. bashdaky beren mysalym paradox dal oydyan.. Mathciler gozden gecirse...
Shu sozlemi dogry kabul etsen, SEN MAL YADA sozlemi yalnysh kabul etsen SEN MAL DAL.
Bu nahili?
Sozleme dogry diymek -> MEN MAL diymek
Sozleme yalnysh diymek -> MEN MAL diymek.
Parthenopaeus, shu yerik bir sozlem yaz. Sozlemin dogry bolsa senin hasabyny pozaly yalnysh bolsada passwordini uytgedip ozune aytmaly.
:))
"Shu sozlemi dogry kabul etsen, SEN MAL YADA sozlemi yalnysh kabul etsen SEN MAL DAL."
Bu nahili?
Sozleme dogry diymek -> MEN MAL diymek. p->a
Sozleme yalnysh diymek -> MEN MAL diymek. ~p->a
Bir sozlem, ya dogry yada yalnyshdyr. p OR ~p
Diymek, Patysha MAL. a
QED.
Sozler bilen aydanynda, yokarky wezirin aydan sozlemi dogry bolsada patysha mal bolyar, sozlemi yalnysh bolsada patysha mal bolyar. Diymek, goni "sen mal" diyyar we eger patysha dogry diysede, yalnysh diysede ozunun mallygyny boyun almaly bolyar.
Atamyratjan, munun jogaby gaty yonekeyje... Senin beren jogaplaryndan "Menin bu aydan sozlemim YALNYSH"- gowy jogap eken, yone kellamde analiz etjek bolup, tas dalirapdim :), shulam bir jogap bolup biljek. Garaz, soragyn logikasyna dushunipsin-da. Yone wezirin aydan sozlemi bu dal :)...
kelemani chovuren bolaymasa...
Ya-da meselem Vezir "Hich kim menin kellami kesip bilmez" diyse
1)Patysha "dogry" diyse : Jellatlar kesip bilmez sebabi onyn sozune hakladylar diydiler..
2)Patysha "Yalnish" diyse-de ony asmaly bolar ve Vezir oz sozunin yalnishdigini dokazat etmediklerini aydip biler t.e. Vezir'in sozunin yalnishligi subyt edilmedi..
Biraz samsygyrak yone posibil oydyan...
Ya-da Nasrettin hoca yali "Dunya'daki agachlaryn sany menin eshegimin gyllarynyn sanycha " diyip biler, oturyp sanamajaklary ha belli, dogry ya-da yalnish hem diyip bilmezler...
Yagny subut edip bolmayan zatlary aytmakmy? Haysy kategoriya dahyl edip biljeklerini bilmez yali bir zat aytmakmy?
Mena ozum wezir bolsam "patyshanyn gotunde men bar" diyerdim, oni sonam olmeli. Hany achyp gorkezsin meni asmalymy, ya kellami chapmalymy.
PS Yalnysh ya dogry diyip ozem aydyp bilmeya, gotuni ozi gorup bilmeya. Esasanam ashagrak bolegini :D
Bagyshlan, yone bu tapmacha jogap. Mumkin jogaplaryn birida! :)
Bayram aga, dommalyp arka tarapyna ayna tutyp gorayse natjek ?? Sach aldyraninda yensani sheydip gorkezyalera :D
meselem diyeli biologiyadan bir worm bara hamyny tazeleyan.ol haywanlaryn iki toparynyn hasiyetlerini gorkezyar.onson sol worm bir gruba degisli diyse belki dogry belki yalnys.
Yada basga bir zat meselem ol aytsa yildizlaryn sany planca diyse yadam yildizlaryn sany menin sacymyn sany yaly diyse kim ony oturyp sanajak sanabam bolamz.Menin pikirim.