Turkmen Döwlet Baş Salgyt Gullygyna soralan Soraglara Jogaplar

Sorag [0004]: Türkmenistanyň gümruk serhedinde hususy telekeçiler tarapyndan getirilýan harytlaryn bahasyna goşulan gymmata salgyt salmaklyk göz önünde tutulýarmy?

Jogap: Türkmenistanyň çaginde ýuridiki tarapy doretmezden telekeçilik işi bilen meşgullanýan telekeçilerin getirýan harytlary gümruk resmileşdirilisinde goşulan gymmata salgyt tölegi degişli däldir.

Sorag [0003]: Eger sowda edýan gurama import harydyny getiren bolsa we Türkmenistanyň gümruk serhedinde goşulan gymmata salgyt tolan bolsa, býujet tarapyndan bu görkezilen salgydyn öwezi dolunarmy?

Jogap: Türkmenistanyň hereket edýan kanunçylygyna laýyklykda, 2000-njj ýylyn 1-nji iýulundan öz getiren import harydynyň satuwyny amala aşyrýan karhana goşulan gymmata salgydy görkezilen harydyn doly satuw bahasyndan naçisleniýe edýar. Munda Türkmenistanyň gümruk serhedinde şu karhanalar tarapyndan tölenen, goşulan gymmata salgyt tölenmäge degişli goşulan gymmata salgyt şeýle harydyn ýerlenişine gora býujete tölenmäge degişli goşulan gymmata salgyt hasaplanylanda zaçet etmäge degişlidir.

Sorag [0002]: Kärhanalar salgyt salnysynyň ýonekeýleşdirilen ulgamyna geçende, ol heniz ýonekeýleşdirilen ulgama geçmanka ýazylyp berlen hasap-sypatlandyrmadaky görkezilen, ýane sonra töleniljek goşulan gymmata salgydy býujete tölemelimi?

Jogap: Eger kärhanalar tarapyndan salgyt salnyşynyň ýonekeýleşdirilen ulgamyna geçilmezinden on amala is boýunça satylan harytlar (işler, hyzmatlar) üçin hasapsypatlandyrmalar ýazylyp berlen bolsa, onda goşulan gymmat üçin salgytlar býujete umumy bellenilen düzgünler esasynda tölenilmelidir. Munda alyjylardan alnan goşulan gymmatyn salgydy hasaba alynmazdan, jemi umumy girdeji kesgitlenilmelidir.

Sorag [0001]: Daşary ýurt haryt iderijiniň iberen harydy üçin kreditorçylyk bergini näçe wagtdan son kärhananyň girdejisine ýazyp bolar?

Jogap: Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň Türkmenistanyň Raýat kodeksinde hak işlegin möhleti üç ýyl bellenildi (özal bir ýylda). Bu möhlet Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň Türkmenistanyň Raýat kodeksiniň güýje giren wagtyndan, ýagny, 1999-njy ýylyn 1-nji martyndan sonky sertnamalaýyn gatnaşyklara, şeýle hem 1999-nji ýylyn 1-nji martyna çenli hak işleginin möhleti geçmedik sertnamalaýyn gatnaşyklara degişlidir. Bu görkezllenler nahili sebaplere gora ýüze çykanlygyna garamazdan, daşary ýyurt haryt iberijileriň önünde daşary ýurt pulunda bergidar bolan kärhanalara hem degişlidir.