Shahyrlar barada
Turkmen shahyrlary barada olaryn yazan goshgulary, hekayalary, romanlary, eserleri barada.Olar bu zatlar bilen halka namani owredipdirler, namani owupdirler, namani yazgarypdyrlar shuzatlar barada oz pikirnizi aydaysanyz.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 8/8 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: tmolympiad.org · Çeşme: Web Archive nusgasy — tmolympiad.org, 23 sentýabr 2019 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 8
Magtymguly Pyragy
(1733-1791)
"Magtymguly pyragy turkmen halkynyn ruhy sutuninin mun owushginli almaz tajidir."
Beyik Saparmyrat Turkmenbasy.
"Magtymguly- beyik sahyr, akyldar, alym. Onun eserlerini okamak, owrenmek
her bir adam ucin gereklidir" Merhemetli Prezidentimiz Saparmyrat Turkmenbashynyn aydyshy yaly
"Bizin doredijiligini gowygowy owrenmeli alymlarymyz oran kop. Olaryn biri-de Magtymguly Pyragydyr.
Magtymguly atamyz - dunyanin ahli ylymlaryndan bash cykaran beyik ynsan".
Magtymguly 1733-nji yylda Gurgen deryasynyn boyunda Kummet-Kawusyn golayynda Hajygowsan
("Sahri Jurjan") diyen yerde eneden bolupdyr. Onun kakasyna dowletmammet Azady, ejesine
Orazgul diyer ekenler.
Magtymguly bashlangyc bilimi oz kakasy Dowletmammet Azadydanowrenipdir. Bu barada ol:
Ylym owreden ussat-kyblam pederdir." diyip yazypdyr.
Magtymguly yashka oran zehinli hem bilim almaga howesjen ekeni.
Shonun ucin ony Kakasy uzak yerlere okamaga ugradypdyr.
Magtymguly ilki Halac etrabyndaky Idris baba, sonra Buharadaky Gogeldash medresesinde,
Hywadaky "Shirgazy" medreselerinde okap oz dowrunin in bilimli adamy bolup yetishipdir.
Magtymguly dunyani kesht etmegi soyupdir. Ol dunyanin kop yurtlarnda: Horasanda, owganystada,
Hindistanda, Turkistanda, Yrakda ... bolup, ozunin dunyagarayshyny gineldipdir. Magtymguly oz
obasynda oz zahmeti bilen yashapdyr. Zahmetsoyer Magtymguly oz ussahanasynda altyn-kumushden durli
say-sepleri yasapdyr. oglan okadypdyr, goshgy duzupdir.
Magtymguly durli temada: watancylyk, agzybirlik, dostluk, owut-nesihat, mertlik-namarlyk..
barada enceme goshgulary bize yadygarlik goyup gidipdir.
Bash ustune
Namart kimdir, biler bolsan.
Ne diysen diyr: "Bash ustune!"
Ezmayyshyn (synag) kylar bolsan.
Hic tapylmaz ish ustunde.
Murtun towlap, her yan tartar.
Haybaty pelenden (gaplan) artar.
Gok dek gurlap damak yyrtar.
Tayyar bolan ash ustunde.
Ash ustunde it dek hyrlar
Yersiz-yere har(eshek) dek harlar.
Her tilki bir sir dek gurlar.
Myrdar olen lash ustunde.
Col yerde gowre galdyrma
Ol-da hoshdur, syr bildirme
Lap edip, dahan(agyz) doldurma
Jen(urush) nan degil dish ustunde.
Diyseler: "Atlanha atlann!"
Mert yigit-ot ceynar syrtlan,
Yow (dushman,yagy) guni gayrata gatlan
Lagnat (nalet) goyma rish (sakgal) ustunde
Ynsabynelden byrykmaz.
Akyl adamlykdan cykmaz
Bu ozum haywana yokmaz
Adam saklar guws(gulak) ustunde
Magtymguly sowesh bolar
Yigidin syry pash bolar
Ya bashyn biyr, ya bash alar
goc yigit yoldash ustunde
Abdylla Shabende
(1720-1800)
Gozelim
Perilerin soltany gelsene han Gozelim
Aldyn sabry-kararym aramy jan Gozelim
Toty kibi suhanber sirin zyba Gozelim
Kirpiklerin hanjardyr gashy keman Gozelim
Leblerin shahdu sheker pisse dahan Gozelim
Goynun icnde bitmish bagy bossan gozelim
Yshkynda diwanayam dali hayran Gozelim
Acylyp sen gunca gul ter glustan Gozelim
Hijrinde cykdy janym nurbat aman Gozelim
hasratynda bolupdyr bagrymyz gan Gozelim
Sallanyshyn yakyp dur belli messan Gozelim
Sensiz mana gerekmez yahty jahan Gozelim
Dowletmammet Azady
(1695-1760)
Wagzy Azat
(kitapdann bolekler gysgaldyp aldym)
Babby-owwal patyshalar waspyny
Yary berse(yary berse-komek bermek) wasp eder repbi gany
Halk uza cun hakim olursa, bir ar
Adl ile hokum eylegn leylu nahar
Hakim olganlar jahanda adl ola
Bezegey yer yuzuni adly bile
Hokmi adyldyr huda pygamberi
Janesinim diyp owrupdir anlary
OMAR HAYYAM
(1048-1122)
Kyyaseddin Abdylfath Omar ibn Ibrayym Hayyam Nishapury 1048-nji yylda eneden doglup, 1122-nji yylda aradan cykypdyr. Ol yashlykdan zehinli bolup, koplenc gadymdan gelyan rubagy gornushinde (aaba) shygyr yazypdyr we dort setirde cunnur many anladypdyr.
RUBAGYLAR
Adamzatdyr ahli mahlugyn bashy
Zyyadadyr onun akyly-hushy
Dunya tegelegi bir yuzuk bolsa,
Ynsandyr bezegi-zynaty-gashy
Jahana yetsedi mendaki kuwway
Bu harap duzguni ederdim berbat
Yanadan salardym sheyle bir dunya
Adamlar islegne yeterdi ansat
Men nadeyin sen palcygmy yugurdyn,
Yun-yupegim baryn ozun egirdin
Yagshy-yaman herna bizden cyksa-da
“Yazgyt” diyip toweregime egirdin.
Boldy edayin yuwashjadan goymasam 1nji yer bolyanow :)
yuwash yuwashdan goyayyn hemmesini bir wagtda goymayyn gyzygyy gacar
GarajaOglan Hasan
(1606-1679)
Garajaoglan Hasan XVII asyrda yashap gecen gornukli turkmen sahyr.
aydymcy, okde sazanda-beyik ozan
Yat ile gitme
Gel konul yat ile gitme
Ya geliner ya gelinmez
Her gozele meyil etme
Ya soyuler ya soyulmez
Sham-u Sherifdir zatymyz
Yuwurukdir bizin atamyz
YAt illerde gymmatymyz
Ya biliner ya bilinmez
Garajaoglan, dush yola
Hyzyr yoldash bolsa bile
Yar diydigin demir gala
Ya alynar ya laynmaz
Gurbanaly Magrupy
(1734-1810)
Bashy gerek
Ey yaranlar goc yigidin
Bir dil bile bashy gerek
Ya gylygy ya gylyjy
Gazan icre ashy gerek
Bir goc yigidin ashyna
Den dushy gelse dashyna
Yowuz gun dushse bashyna
Jan koyer gardashy gerek
Arsha cykar peryatlaryn
Hic kim eshitmez datlaryn
hakykat perizatlaryn
Gozi bilen gashy gerek
Belli alyjy arlerin
Rustem Zal dek palwanlaryn
Magrupy diyr cyn pirlerin
Gozlerinin yashy gerek
MAHMYT KASHGARLY
(1029-1083)
Mahmyt ibn al huseyin ibn Muhammet al Kashgarly XI asyrda yashan dilci alym,
sahyr bolupdyr. Ol "Diwany lugat et-turk" ("Turki dillerin diwany") atly kitaby bilen meshgurdyr.
Diwany lugat et-turk
(gysgaldylyp alynan)
Korluk tonug ozunke
datlyg asyg azynka
Tutgyl konag azyrlyg
Yazsun jafyn buzunka
Tekge layp eklerim
Attan tushup yuklerim
Arslan layu kuklerim
Kuji anyn kefisun
Kuydu bulut yagmuryn
Kelib tutar ak torum
Kyra kuzty ol aryn
Akyn akar munreshir
Kysh yay bilen tokushty
Kynyr kozun bakyshdy
Tutashkala yatyshky
Utgalymat ograshur
Tunur kazyk bolushdy
Kirkin taky kolushdy
Emdi, tishin kamashti
Alty torum tayymny
Yyglap ozum ortadym
Bagrym bashny gartadym
Gacmysh gutug irtedim
Yagmur kuni kan sacar